Compare up to three translations verse by verse.
بخوان به نام پروردگارت که [هستی را] آفرید؛
بخوان به نام پروردگارت كه بيافريد.
(ای رسول گرامی برخیز و قرآن را) به نام پروردرگارت که خدای آفریننده عالم است (بر خلق) قرائت کن.
[همان پروردگاری که] انسان را از خونِ بسته آفرید.
آدمى را از لختهخونى بيافريد.
آن خدایی که آدمی را از خون بسته (که تحول نطفه است) بیافرید.
بخوان و پروردگارت [از همه] بزرگوارتر است.
بخوان، و پروردگار تو ارجمندترين است.
بخوان و (بدان که) پروردگار تو کریمترین کریمان عالم است.
[همان] ذاتی که به وسیلۀ قلم [نوشتن] آموخت.
خدايى كه به وسيله قلم آموزش داد،
آن خدایی که بشر را علم نوشتن به قلم آموخت.
به انسان آنچه را که نمیدانست [به تدریج] آموخت.
به آدمى آنچه را كه نمىدانست بياموخت.
به آدمی آنچه را که نمیدانست تعلیم داد.
چنین نیست [که شما میپندارید]؛ حقا که انسان طغیان [و سرکشی] میکند
حقا كه آدمى نافرمانى مىكند،
راستی که انسان سرکش و مغرور میشود.
[بعد] از اینکه خود را بینیاز [و توانگر] ببیند.
هرگاه كه خويشتن را بىنياز بيند.
چون که خود را در غنا و دارایی ببیند.
یقیناً بازگشت [همه] به سوی پروردگار توست.
هر آينه بازگشت به سوى پروردگار توست.
محققا (پس از مرگ) باز گشت به سوی پروردگار تو خواهد بود.
[ای پیامبر،] آیا دیدهای آن کسی [= ابوجهل] را که [از عبادت الله] باز میدارد
آيا ديدى آن كس را كه منع مىكند
دیدی آن کس را که منع (و تمسخر) میکرد؟
بندهای [= محمد] را هنگامی که [کنار کعبه] نماز میخواند.
بندهاى را كه نماز مىخواند؟
آن بنده خدای را که به نماز مشغول شد؟ (مراد ابو جهل است که بر نماز، پیغمبر و اصحابش را به مسخرگی میآزرد).
به من خبر بده اگر این [بنده بازداشتهشده] بر [راه] هدایت باشد
چه مىبينى اگر آن مرد بر طريق هدايت باشد؟
آیا چه میبینی اگر آن بنده (یا رسول) به راه راست باشد.
یا [مردم را] به پرهیزگاری فرمان دهد، [سزای کسی که چنین بندهای را بیازارد چیست؟]
يا به پرهيزگارى فرمان دهد؟
و خلق را به تقوا و پرهیزکاری امر کند (حال آنکه او را از نماز باز میدارد چگونه خواهد بود).
به من خبر بده اگر این [شخص سرکش، حق را] تکذیب کند و رویگردان شود [آیا سزاوار عذاب نیست؟].
چه مىبينى اگر تكذيب كند و رويگردان شود؟
آیا شما مردم بر این کس که حق را تکذیب میکند و (از رسول او) رو میگرداند چه رأی میدهید؟
آیا نمیداند که بیتردید، الله [همه اعمالش را] میبیند؟
آيا ندانسته است كه خدا مىبيند؟
آیا او ندانست که خدا (اعمال زشتش را) میبیند (و از او روزی انتقام میکشد).
چنین نیست [که او گمان میکند]؛ اگر باز نیاید [و دست از شرارت برندارد،] قطعاً موی پیشانی [او] را به شدّت خواهیم گرفت [و به سوی دوزخ خواهیم کشاند]؛
حقا، كه اگر بازنايستد موى پيش سرش را مىگيريم و مىكشيم.
هرگز (این را نداند)، اگر او (از کفر و ظلم و تکذیبش) دست نکشد البته ما موی پیشانیشن (به قهر و انتقام) بگیریم.
موی پیشانیِ [همان] دروغگوی خطاکار را.
موى پيش سر دروغگوى خطاكار را.
آن پیشانی دروغزن خطا پیشه را (به خاک هلاک کشیم).
پس باید هممجلسانش را [به کمک] بخواند.
پس همدمان خود را بخواند.
آن گاه او هر که از قبیله و عشیره خود را خواهد بخواند (که از هلاکش برهانند و هیچ کس نتواند).
ما [نیز] آتشبانان [دوزخ] را فرا خواهیم خواند.
ما نيز كارگزاران دوزخ را فرا مىخوانيم.
ما هم زبانیه دوزخ را (که فرشتگان قهر و عذاب و مأموران آتش جهنماند، بر گرفتن او) میخوانیم.
چنین نیست [که او میپندارد]؛ هرگز او را اطاعت مکن و سجده کن، و [به الله] تقرّب جوی.
نه، هرگز، از او پيروى مكن و سجده كن و به خدا نزديك شو.
(ای رسول گرامی) چنین نیست (که ابو جهل پنداشته که تو را به زجر و ظلم مطیع خود تواند کرد) تو هیچ از او اطاعت مکن و به نماز و سجده خدا پرداز و به حق نزدیک شو (که سجده و نماز موجب قرب حضرت بی نیاز است).