Compare up to three translations verse by verse.
مبارک است آن [خداوندی] که قرآن، وسیلهی شناخت حقّ از باطل را بر بندهاش فروفرستاد، تا برای جهانیان مایهی هشدار باشد.
خداوندی که فرمانروایی آسمانها و زمین برای اوست، و هیچ فرزندی نگزیده و در فرمانروایی شریکی ندارد. و هر چیزی را آفرید وآن را به شایستگی اندازه نهاد.
[مشرکان] به جای او معبودانی گرفتند که هیچ چیز نمیآفرینند، و خود آفریده شدهاند. مالک هیچ زیان و سودی برای خود نیستند. و تسلّطی بر مرگ و حیات و برانگیختن [پس از مرگ] ندارند.
و کسانی که کافر شدند، گفتند: «این [قرآن] فقط دروغی بزرگ است که او ساخته است. و گروه دیگری او را بر این کار یاری کردهاند.» پس به راستی مرتکب ستمی سنگین و دروغی بزرگ شدهاند.
و گفتند: «[این قرآن،] افسانههای پیشینیان است که او نوشتن آنها را [از نویسندگان] درخواست کرده است، و آن [نوشته] هر صبح و شام بر او خوانده میشود [تا از بر کند، و بر ما بخواند، و بگوید: این وحی است]!»
بگو: «[این قرآن را] کسی فروفرستاد که رازهای پوشیده در آسمانها و زمین را میداند. قطعاً او آمرزنده و مهربان است.»
[کافران] گفتند: «این چه پیامبری است که [مانند ما] غذا میخورد، و در بازارها راه میرود؟ چرا فرشتهای به سوی او نازل نشده تا همراه او بیمدهنده باشد؟
یا [چرا از آسمان] بر او گنجی نمیافکنند؟ یا چرا او باغی ندارد تا از [میوههای] آن بخورد؟» و ستمگران [به مؤمنان] گفتند: «شما جز مردی جادو شده را پیروی نمیکنید.»
بنگر که چگونه برای تو مَثَلها زدند؟ [و تو را چگونه وصف کردند؟] پس گمراه شدند؛ در نتیجه نمیتوانند راهی [به حقیقت] بیابند.
مبارک است خدایی که اگر بخواهد، بهتر از آنچه را آنها توقّع دارند، برای تو قرار میدهد؛ باغهایی که از زیر [درختان] آن نهرها جریان دارد، و قصرهایی برای تو قرار میدهد.
[کافران نه تنها تو،] بلکه قیامت را انکار کردهاند. و ما برای منکران قیامت، آتشی فروزان و سوزان آماده کردهایم.
چون [دوزخ] از فاصلهی دور آنان را ببیند، خشم و خروشی [هولناک] از آن میشنوند.
و چون به زنجیر بسته شده، در مکانی تنگ انداخته شوند، آنجاست که ناله میزنند.
[به آنان گفته میشود:] «امروز یک بار درخواست مرگ نکنید، بلکه بسیار درخواست مرگ کنید.»
[ای پیامبر!] به مردم بگو: «آیا این [ذلّت و عذاب] بهتر است، یا بهشت جاوِدانی که به پرهیزکاران وعده داده شده، و سزا و سرانجام آنان است؟»
جاودانه هر چه بخواهند، در آنجا دارند. [این پاداش] وعدهای است درخواست شده، بر عهدهی پروردگارت.
روزی که خداوند، مشرکان و آنچه را از غیر خدا میپرستیدند، [یک جا] گرد میآورد، پس [به معبودهای آنان] میفرماید: «آیا شما بندگان مرا گمراه کردید؟ یا خودشان راه را گم کردند؟»
آنها میگویند: تو منزّهی! ما را نرسد که جز تو سرپرستی بگیریم؛ ولی تو اینان و پدرانشان را [از نعمتها] برخوردار کردی، تا آن که یاد [تو] را فراموش کردند، و گروهی هلاک و سر در گم شدند.»
[خداوند میفرماید:] «پس [این معبودها] گفتههای شما را تکذیب کردند. [اکنون] در چارهاندیشی [برای خود] و یاری رساندن [به خویش] توانی ندارید. و هر کس از شما ستم کند [و شرک ورزد]، عذاب بزرگی به او میچشانیم.»
و ما هیچ پیامبری پیش از تو نفرستادیم، مگر آن که آنان [نیز مانند مردم] غذا میخوردند و در بازارها راه میرفتند. و ما برخی از شما را وسیلهی آزمایش برخی دیگر قرار دادیم، [تا ببینیم] آیا صبر و تحمّل از خود نشان میدهید؟ و پروردگارت همواره بیناست.
و کسانی که به ملاقات ما امید ندارند، [و رستاخیز را نمیپذیرند،] گفتند: «چرا فرشتگان بر ما نازل نمیشوند؟ یا چرا پروردگارمان را نمیبینیم؟» به راستی خود را بزرگ شمردند و سرکشی بزرگی ورزیدند.
روزی که فرشتگان را میبینند، آن روز برای گناهکاران مژدهای نیست، و [به فرشتگان] میگویند: «ما را امان دهید و [عذاب را از ما] دور کنید!»
ما به [حساب] هر کاری که کردهاند، میپردازیم، و آن را غباری پراکنده میسازیم.
آن روز، اهل بهشت، جایگاهی خوش و آسایشگاهی نیکو دارند.
و روزی که آسمان با ابرها شکافته میشود، و فرشتگان با فرودی ویژه فرود آیند.
آن روز، فرمانرواییِ حقّ، از آن [خدای] رحمان است. و روزی است که بر کافران سخت و سنگین است.
و روزی که ستمکارِ [مشرک] دو دست خود را [از روی حسرت] به دندان میگزد، و میگوید: «ای کاش همراه با پیامبر راهی به سوی حق برمیگرفتم.
وای بر من! ای کاش آن [نابکار و فاسق] را به دوستی برنگزیده بودم!
[آن دوست] بعد از آن که حقّ به سراغ من آمد، مرا از یادآوری [آن] گمراه ساخت. و شیطان، هنگام امید، انسان را رها میکند.»
و پیامبر [در روز قیامت،] میگوید: «پروردگارا! قوم من این قرآن را رها کردند.»
و ما اینگونه برای هر پیامبری، دشمنی از گناهکاران قرار دادیم. و پروردگارت برای راهنمایی و یاری تو بس است.
و کسانی که کفر ورزیدند، گفتند: «چرا قرآن یکجا بر او نازل نشده است؟» [غافل از آن که ما] اینگونه [قرآن را به تدریج فروفرستادیم،] تا دل تو را به آن استوار کنیم و آن را پیدرپی و به آرامی بر تو خواندیم.
و هیچ مَثَلی برای تو نمیآورند، مگر آن که پاسخِ به حقّ و بهترین بیان را برای تو میآوریم.
کسانی که به رو درافتاده، به سوی جهنّم محشور میشوند، آنان بدترین جای را دارند، و گمراهترینِ مردمند.
و همانا به موسی کتاب دادیم. و برادرش هارون را همراه او وزیر [و دستیارش] قرار دادیم.
پس به آن دو گفتیم: «به سوی قومی که آیات ما را تکذیب کردند، بروید.» آنگاه آنان را [به خاطر عِنادشان] به سختی قلع و قمع کردیم.
و قوم نوح را که پیامبران را تکذیب کردند، غرق نمودیم و آنان را برای مردم [تاریخ] عبرت قرار دادیم. و برای ستمکاران عذابی دردناک آماده کردیم.
و قوم عاد و ثمود، و اصحاب رَسّ، و نسلهای فراوانِ میان آنان را [نابود کردیم].
و برای هر یک [از آنها] نمونههایی آوردیم، [و چون عبرت نگرفتند،] همه را به سختی نابود کردیم.
بهراستی [مشرکان مکه، هنگام مسافرت به شام] بر آبادی [قوم لوط] که بارانِ عذاب بر آن باریده، گذر کردهاند. پس آیا آنجا را ندیدهاند؟ چرا! ولی [عبرت نگرفتهاند، زیرا] آنان به رستاخیز، امید و ایمانی ندارند.
و هرگاه تو را ببینند، جز به مسخرهات نگیرند: «آیا این همان کسی است که خداوند او را پیامبر قرار داده است؟
اگر ما بر پرستش بتها ایستادگی نمیکردیم، نزدیک بود که [او،] ما را از خدایانمان منحرف کند.» آنگاه که عذاب را ببینند، خواهند دانست که چه کسی گمراهتر است!
آیا کسی که هوای نفس خود را معبود خود قرار داده است، دیدهای؟ آیا تو میتوانی کارساز او باشی؟
آیا گمان میکنی که بیشتر کافران میشنوند، یا میاندیشند؟ آنان همچون چهارپایانند، بلکه گمراهترند!
آیا به [قدرت] پروردگارت نمینگری که چگونه سایه را گسترده است؟ و اگر میخواست، آن را ساکن [و ثابت] قرار میداد. سپس خورشید را برای آن راهنما و نمایانگرِ آن قرار دادیم.
سپس آن سایه را [با بلند شدن آفتاب،] به سوی خود جمع میکنیم.
و او کسی است که شب را برای شما، پوشش، و خواب را، آرامبخش گردانید. و روز را زمان برخاستن [و تلاش] شما قرار داد.
و او کسی است که بادها را مژدهای پیشاپیش [باران] رحمتش فرستاد. و از آسمان، آبی پاکیزه و پاککننده فروفرستادیم،
تا با آن سرزمینی مرده را زنده گردانیم، و آن را به آفریدههای خود از چهارپایان و مردمان بسیار بنوشانیم.
و بیگمان، ما آن [آیات] را در میانشان به صورتهای گوناگون بیان کردیم، تا شاید به یاد [خدا] بیفتند. امّا بیشتر مردم جز ناسپاسی نخواستند.
و اگر میخواستیم، در هر آبادی، [پیامبر، و] هشداردهندهای برمیانگیختیم.
پس، از کافران پیروی مکن، و به [وسیله] آن [قرآن]، با آنان به جهادی بزرگ بپرداز.
و او خدایی است که دو دریا را به هم پیوست؛ این یکی شیرین و گوارا، و آن دیگری شور و تلخ. و میان این دو حایلی قرار داد که همیشه از هم جدا باشند.
و او کسی است که انسان را از آب آفرید و او را [دارای پیوند] نسبی و سببی گردانید [و نسل او را از این دو راه گسترش داد]. و پروردگار تو همواره تواناست.
و آنان به جای خدا، چیزهایی را میپرستند که نه سودشان میدهد و نه زیانشان میرساند. و کافران همواره در برابر پروردگارشان، پشتیبان یکدیگرند.
و تو را نفرستادیم، مگر [آنکه] مژدهرسان و بیمدهنده [باشی].
بگو: «من از شما هیچ مزدی در برابر رسالتم درخواست نمیکنم، مگر [این که] کسی بخواهد به سوی پروردگارش راهی در پیش گیرد. [این پاداش من است.]»
و بر زندهای که هرگز نمیمیرد، توکّل کن! و به ستایش او تسبیح گوی! همین بس که او به گناهان بندگانش آگاهی دقیق دارد.
خدایی که آسمانها و زمین، و آنچه را میان آنهاست، در شش روز [و دوران] آفرید. سپس بر عرش [قدرت و تدبیر جهان هستی] قرار گرفت. اوست [خدای] رحمان، پس دربارهی او از خبیر آگاه بپرس!
و چون به آنان گفته شود: «برای [خدای] رحمان سجده کنید!» میگویند: رحمان چیست؟ آیا به چیزی که تو فرمانمان میدهی، سجده کنیم؟» [این دعوت] بر رمیدگی آنان میافزاید.
مبارک است کسی که در آسمان بُرجهایی قرار داد [که منزلگاههای ستارگان است،] و در آن، خورشید و ماه تابانی نهاد.
و اوست که شب و روز را برای هر کس که بخواهد عبرت گیرد، یا بخواهد سپاسگزاری نماید، جانشین یکدیگر قرار داد.
و بندگان [خدای] رحمان کسانی هستند که بر زمین، بیتکبّر راه میروند. و هرگاه نادانان، آنان را طرف خِطاب قرار دهند، [و سخنان نابخردانه گویند،] با نرمی پاسخ دهند.
و آنان برای پروردگارشان، در حال سجده و قیام، شبزندهداری میکنند.
و آنان میگویند: «پروردگارا! عذاب جهنّم را از ما بازگردان که عذاب آن دامنگیر است.
بهدرستی که دوزخ، جایگاه و منزلگاه بدی است!»
و آنان که هرگاه انفاق کنند، نه از حد بگذرند، و نه تنگ گیرند و میان این دو، اعتدال دارند.
و [بندگان خدا] کسانی هستند که با خداوند، معبود دیگری را نمیخوانند، و انسانی را که خداوند [خونش را] حرام کرده است، جز به حقّ نمیکشند، و زنا نمیکنند، و هر کس این [گناهان] را مرتکب شود، عقوبت گناهش را خواهد دید.
در روز قیامت عذاب او دوچندان میشود. و همیشه به خواری در آن خواهد ماند.
مگر کسانی که توبه کنند و ایمان آورند و کار شایسته کنند. پس اینانند که خداوند بدیهایشان را به نیکی تبدیل میکند. و خداوند همواره آمرزنده و مهربان است.
و هر کس توبه کند و کار شایسته کند، در حقیقت به سوی خدا بازگشتی پسندیده دارد.
و [بندگان خدا] کسانی هستند که به دروغ گواهی نمیدهند و در مجلس [غِنا، و گفتار و کردار] باطل حاضر نمیشوند. و چون بر [گفتار] لغوی عبور کنند، کریمانه بگذرند.
و آنان کسانی هستند که چون آیات پروردگارشان به آنان گوشزد شود، کر و کور، [چشم و گوش بسته،] به سجده نمیافتند. [بلکه عمل آنان آگاهانه است].
و کسانی که میگویند: «پروردگارا! به ما از همسران و فرزندانمان آن ده که مایه روشنی چشمان باشد! و ما را پیشوای پرهیزکاران قرار ده!»
به آنان به خاطر صبرشان، غرفه [های بهشتی] پاداش داده میشود و در آنجا با تحیت و سلامی گرم روبرو خواهند شد.
در آنجا، جاوِدانه هستند. چه نیکو جایگاه و منزلگاهی است!
بگو: «اگر دعای شما نباشد، پروردگار من برای شما ارزشی قائل نیست. شما حقّ را تکذیب کردهاید، و به زودی کیفر تکذیبتان، دامن شما را خواهد گرفت.»