Compare up to three translations verse by verse.
الر [= الف. لام. را]. این آیات كتاب [الهى] و قرآنِ روشنگر است.
الف، لام، را. اين است آيات كتاب و قرآن روشنگر.
الر (اسرار این حروف نزد خدا و رسول است) این است آیات کتاب خدا و قرآنی که (راه حق و باطل را) روشن و آشکار میگرداند.
چه بسا کافران [هنگام مواجهه با عذاب قیامت] آرزو کنند که کاش مسلمان بودند.
بسا كه كافران آرزو كنند كه اىكاش مسلمان مىبودند.
کافران (چون چشم حقیقت بین بگشایند) ای بسا آرزو کنند که کاش مسلم و خداپرست بودند.
بگذار بخورند و [از لذتهای دنیا] بهرهمند شوند و آرزوها[ی مادّی،] سرگرمشان سازد؛ پس به زودی خواهند دانست.
واگذارشان تا بخورند و بهرهور شوند و آرزو به خود مشغولشان دارد، زودا كه خواهند دانست.
(ای رسول ما) این کافران (لجوج) را واگذار تا به خورد و خواب طبیعت و لذات حیوانی سرگرم باشند و آمال و اوهام دنیوی آنان را غافل گرداند، پس (نتیجه این کامرانی بیهوده را) به زودی خواهند یافت.
ما [ساکنان] هیچ [شهر و] دیاری را هلاک نکردیم؛ مگر اینکه [مهلت و] اَجلی معیّن داشتند.
هيچ قريهاى را هلاك نكرديم، مگر آنكه زمانى معلوم داشت.
و ما هیچ ملک و ملتی را هلاک نکردیم جز به هنگامی معین.
هیچ امتى از اَجلِ [مقررِ] خود نه پیشى میگیرد و نه [از آن] عقب میمانَد.
هيچ امتى از اجل خويش نه پيش مىافتد و نه پس مىماند.
هیچ قومی از اجل خود (از آنچه در علم حق معین است یک لحظه) پس و پیش نخواهند افتاد.
[کافران] گفتند: «ای کسی که [ادعا میکنی] قرآن بر تو نازل شده است، یقیناً تو دیوانهای.
و گفتند: اى مردى كه قرآن بر تو نازل شده، حقا كه تو ديوانهاى.
و کافران گفتند: ای کسی که (مدعی آنی که) قرآن از جانب خدا بر تو نازل شده تو (به عقیده ما) محققا دیوانهای.
اگر راست میگویی، چرا فرشتگان را نزدمان نمیآوری [تا دربارۀ پیامبریات گواهی دهند]؟»
اگر راست مىگويى، چرا فرشتگان را براى ما نمىآورى؟
اگر راست میگویی (و بر تو فرشتگان خدا نازل میشوند) چرا فرشتگان را نزد ما نمیآری؟
[باید بدانند که] ما فرشتگان را بهحق [و فقط در هنگام عذاب کافران] نازل میکنیم؛ و [اگر برای عذابشان نازل شوند] دیگر مهلتی نمییابند.
ما فرشتگان را جز به حق نازل نمىكنيم و در آن هنگام ديگر مهلتشان ندهند.
ما فرشتگان را جز به حق (و حکمت و مصلحت) نمیفرستیم، و آن گاه که بفرستیم دیگر کافران مهلتی نخواهند یافت.
به راستی که ما خود، قرآن را نازل کردیم و قطعاً خودمان نیز نگهبان آن [از هر گونه تبدیل و تحریفی] هستیم.
ما قرآن را خود نازل كردهايم و خود نگهبانش هستيم.
البته ما قرآن را بر تو نازل کردیم و ما هم آن را محققا محفوظ خواهیم داشت.
[ای پیامبر،] پیش از تو نیز [رسولان خود را] میان گروههای پیشین فرستادیم.
و ما رسولان خود را پيش از تو به ميان اقوام پيشين فرستادهايم.
و ما پیش از تو هم رسولانی بر امم سالفه فرستادیم.
هیچ پیامبری نزدشان نمیآمد، مگر آنکه مسخرهاش میکردند.
هيچ پيامبرى بر آنها مبعوث نشد، جز آنكه مسخرهاش كردند.
و هیچ رسولی بر آن مردم نمیآمد جز آنکه به استهزای او میپرداختند.
اینچنین آن [تکذیب و تمسخر] را در دلهای گناهکاران [= کافران] راه میدهیم.
راهش را در دل مجرمان اينچنين مىگشاييم.
این گونه ما قرآن را (روشن) در دل زشتکاران وارد سازیم،
آنان به آن [قرآن] ایمان نمیآورند؛ و شیوۀ [الله در مجازات] پیشینیان [نیز چنین] رفته است [كه آنان را با عذابی دردناک هلاک نماید].
به آن ايمان نمىآورند و سنت پيشينيان چنين بوده است.
لیکن به آن ایمان نمیآورند، و البته عادت امم سابقه هم (مانند امت تو بر همین انکار و استهزا نسبت به رسولان و کتب آسمانی) گذشت.
و [حتی] اگر دری از آسمان به روی آنان میگشودیم تا پیوسته در آن بالا روند [و شگفتیهای ملکوت را ببینند]،
اگر بر ايشان از آسمان درى بگشاييم كه از آن بالا روند،
و اگر ما بر این کافران امتت دری از آسمان بگشاییم تا دائم بر آسمانها عروج (یا فرشتگان بر آنها نزول) کنند،
یقیناً باز هم میگفتند: «بیتردید، ما را چشمبندی کردهاند؛ بلکه ما گروهی جادوشدهایم».
گويند: چشمان ما را جادو كردهاند، بلكه ما مردمى جادوزده هستيم.
باز هم خواهند گفت: چشمان ما را فرو بستهاند، بلکه در ما سحر و جادویی به کار بردهاند.
و به راستی، ما برجهایی در آسمان قرار دادهایم و آن را برای تماشاگران آراستهایم.
و هرآينه در آسمان برجهايى آفريديم و براى بينندگانشان بياراستيم.
و همانا ما در آسمان کاخهای بلند برافراشتیم و بر چشم بینایان عالم آن کاخها را به زیب و زیور بیاراستیم.
و آن [= آسمان] را از [ورود و دستبردِ] هر شیطانِ راندهشدهای حفظ کردیم.
و از هر شيطان رجيمى حفظشان كرديم.
و آن را از (دستبرد) هر شیطان مردودی محفوظ داشتیم.
مگر آن کس که دزدانه سخنی [از ملکوتیان] بشنود که [در آن صورت،] شهابی روشن او را دنبال میکند [و میسوزاند].
مگر آنكه دزدانه گوش مىداد و شهابى روشن تعقيبش كرد.
لیکن هر شیطانی برای سرقت سمع (یعنی برای دزدیدن و دریافتن سخن فرشتگان عالم بالا) به آسمان نزدیک شود تیر شهاب و شعله آسمانی او را تعقیب کند.
و زمین را گستردیم و کوههای استواری در آن افکندیم و از هر گیاه سنجیده [و مناسبی] در آن رویاندیم.
و زمين را گسترديم و در آن كوههاى عظيم افكنديم. و از هر چيز به شيوهاى سنجيده در آن رويانيديم.
و زمین را هم ما بگستردیم و در آن کوههای عظیم بر نهادیم و در آن از هر گیاه و هر نبات مناسب و موافق حکمت و عنایت برویانیدیم.
و براى شما و کسانی كه روزىدهنده آنان نیستید اسباب زندگی در آن قرار دادیم.
و معيشت شما و كسانى را كه شما روزىدهشان نيستيد، در آنجا قرار داديم.
و در این زمین هم لوازم معاش و زندگانی شما را مهیا کردیم و هم بر سایر حیوانات که شما به آنها روزی نمیدهید قوت و غذا فراهم ساختیم.
و هیچ چیز نیست، مگر آنکه گنجینههایش نزد ماست و ما آن را جز به اندازهای معیّن فرو نمیفرستیم.
هر چه هست خزاين آن نزد ماست و ما جز به اندازهاى معين آن را فرو نمىفرستيم.
و هیچ چیز در عالم نیست جز آنکه منبع و خزانه آن نزد ماست ولی ما از آن بر عالم خلق الاّ به قدر معین (که مصلحت است) فرو نمیفرستیم.
و بادها را بارورکننده[ی ابرها] فرستادیم، سپس آبی از آسمانها نازل کردیم و شما را با آن سیراب ساختیم؛ در حالى كه شما ذخیرهكنندهاش نیستید.
و بادهاى آبستنكننده را فرستاديم، و از آسمان آبى نازل كرديم و شما را بدان سيراب ساختيم و شما را نرسد كه خازنان آن باشيد.
و ما بادهای باردار کننده (رحم طبیعت) را فرستادیم، آنگاه باران را از آسمان فرود آوردیم تا به آن آب، شما را سیراب گردانیدیم و گر نه شما نمیتوانستید آبهایی (برای وقت حاجت خود در هر جای زمین از کوه و دره و بیابان و صحرا) منبع ساخته و جاری سازید.
و یقیناً ماییم که زنده میکنیم و میمیرانیم، و ما [بازماندۀ جاوید و] وارث [همۀ جهانیان] هستیم.
هرآينه ما هستيم كه زنده مىكنيم و مىميرانيم و بعد از همه باقى مىمانيم.
و محققا ماییم که زنده میکنیم و میمیرانیم و وارث (همه خلق که فانی میشوند) ما هستیم.
و بیتردید، [تولد و مرگ] گذشتگان شما را دانستهایم و یقیناً [تولد و مرگ] آیندگان را [نیز به خوبی] میدانیم.
و مىدانيم چه كسانى از شما از اين پيش رفتهاند و چه كسانى واپس ماندهاند.
و البته ما به همه گذشتگان و آیندگان شما آگاهی کامل داریم.
و [ای پیامبر،] بیگمان، پروردگارت [همۀ] آنان را [در قیامت] محشور میکند. به راستی که او حکیم داناست.
و پروردگار تو همه را محشور مىگرداند، زيرا اوست كه حكيم و داناست.
و البته خدای تو همه خلایق را در قیامت محشور خواهد کرد، که کار او از روی علم و حکمت است.
و در حقیقت، ما [نخستین] انسان [= آدم] را از گِلِ خشک [بازمانده] از لجنی بدبو آفریدیم.
ما آدمى را از گل خشك، از لجن بويناك آفريديم.
و همانا ما انسان را از گل و لای کهنه متغیر بیافریدیم.
و پیش از آن، جن را از آتشی سوزان و بىدود آفریدیم.
و جن را پيش از آن از آتش سوزنده بىدود آفريده بوديم.
و طایفه دیوان را پیشتر از آتش گدازنده، خلق کردیم.
و [یاد کن] از هنگامی که پروردگارت به فرشتگان فرمود: «همانا من بشری را از گِلِ خشک [بازمانده] از لجنی بدبو خواهم آفرید.
و پروردگارت به فرشتگان گفت: مىخواهم بشرى از گل خشك، از لجن بويناك بيافرينم.
و (یاد آر) آن گاه که پروردگارت به فرشتگان عالم اظهار فرمود که من بشری از ماده گل و لای کهنه متغیر، خلق خواهم کرد.
پس چون [او را آفریدم و] به او سامان دادم و از روح خویش در وی دمیدم، [به نشانۀ اطاعت از فرمان من، همگی] بر او سجده کنید».
چون آفرينشش را به پايان بردم و از روح خود در آن دميدم، در برابر او به سجده بيفتيد.
پس چون آن (عنصر) را معتدل بیارایم و در آن از روح خویش بدمم همه (از جهت حرمت و عظمت آن روح الهی) بر او سجده کنید.
فرشتگان همگی سجده کردند،
فرشتگان همگى سجده كردند،
پس همه فرشتگان سجده کردند.
مگر ابلیس که سرپیچی کرد از اینکه با سجدهکنندگان باشد.
مگر ابليس كه سرباز زد كه با سجدهكنندگان باشد.
مگر ابلیس که از همراهی با سجده کنندگان امتناع ورزید.
[الله] فرمود: «ای ابلیس، چرا تو با سجدهکنندگان [همراه] نیستی؟»
گفت: اى ابليس، چرا تو از سجدهكنندگان نبودى؟
خدا فرمود که ای شیطان، برای چه تو با ساجدان عالم سر فرود نیاوردی؟
[ابلیس] گفت: «من آن نیستم که برای بشری که او را از گِلِ خشک [بازمانده] از لجنی بدبو آفریدهای سجده کنم».
گفت: من براى بشرى كه از گل خشك، از لجن بويناك آفريدهاى سجده نمىكنم.
شیطان پاسخ داد که من هرگز به بشری که از گل و لای کهنه متغیر خلقت کردهای سجده نخواهم کرد.
[الله] فرمود: «از آنجا [= بهشت] بیرون شو [که] بیتردید، تو [از بارگاهِ ما] راندهشدهای.
گفت: از آنجا بيرون شو كه مطرود هستى.
خدا هم (به او قهر و عتاب) فرمود که از صف ساجدان (و از بهشت مطیعان) خارج شود که تو رانده درگاه ما شدی.
و یقیناً تا روز قیامت بر تو لعنت خواهد بود».
تا روز قيامت بر تو لعنت است.
و لعنت ما تا روز جزا بر تو محقق و حتمی گردید.
[ابلیس] گفت: «پروردگارا، تا روزی که [مردم] برانگیخته میشوند به من مهلت بده [و مرا نمیران]».
گفت: اى پروردگار من، مرا تا روزى كه دوباره زنده مىشوند مهلت ده.
شیطان از خدا درخواست کرد که پروردگارا، پس مرا تا روز قیامت که خلق مبعوث میشوند مهلت و طول عمر عطا فرما.
[الله] فرمود: «[برو که] یقیناً تو از مهلتیافتگانی،
گفت: تو در شمار مهلتيافتگانى.
خدا فرمود: آری تو را مهلت خواهد بود.
تا روزِ آن وقتِ معلوم [که تمام مخلوقات با نفخۀ نخست میمیرند]».
تا آن روزى كه وقتش معلوم است.
تا به وقت معین و روز معلوم (شاید مرا تا قیامت یا نفخه صور اول یا ظهور دولت ولی عصر یا ظهور حکومت عقل انسان بر نفس و هوای او باشد).
[او] گفت: «پروردگارا، به سببِ آنکه مرا گمراه ساختی، [من نیز] در زمین [بدیها را] در نظرشان نیک جلوه میدهم و همۀ آنان را به گمراهی میکشانم؛
گفت: اى پروردگار من، چون مرا نوميد كردى، در روى زمين بديها را در نظرشان بيارايم و همگان را گمراه كنم،
شیطان گفت: خدایا، چنانکه مرا به گمراهی و هلاکت کشاندی من نیز در زمین (هر باطلی را) در نظر فرزندان آدم جلوه میدهم (تا از یاد تو غافل شوند) و همه آنها را به گمراهی و هلاکت خواهم کشاند.
مگر بندگان خالصِ تو از [میان] آنان، [که هدایتشان کردهای]».
مگر آنها كه بندگان با اخلاص تو باشند.
به جز بندگان پاک و برگزیده تو را.
[الله] فرمود: «این [اخلاص،] راه مستقیمی است [که به من میرسد].
گفت: راه اخلاص راه راستى است كه به من مىرسد.
خدا فرمود: همین (اخلاص و پاکی سریرت) راه مستقیم به (درگاه رضای) من است.
یقیناً تو بر بندگانم تسلطی نداری، مگر [بر آن مشرکان و] گمراهانی که از تو پیروی میکنند.
تو را بر بندگان من تسلطى نيست، مگر بر آن گمراهانى كه تو را پيروى كنند.
و هرگز تو را بر بندگان (برگزیده) من تسلط و غلبه نخواهد بود لیکن اقتدار و سلطه تو بر مردم گمراهی است که پیرو تو شوند.
و بیتردید، دوزخ وعدهگاه همۀ آنان است.
و جهنم ميعادگاه همه است.
و البته وعدهگاه جمیع آن مردم گمراه نیز آتش دوزخ خواهد بود.
[دوزخ] هفت در دارد [و] برای هر دری، گروهی از آنان تقسیم [و مشخص] شدهاند».
هفت در دارد و براى هر در گروهى از آنان معين شدهاند.
که آن دوزخ را هفت در است که هر دری برای ورود دستهای از گمراهان معین گردیده است.
یقیناً پرهیزگاران در باغها[ی بهشت] و در [کنار] چشمهها هستند.
پرهيزگاران در بهشتها، كنار چشمهسارانند.
البته اهل تقوا در باغها و نهرهای جاری خواهند بود.
[هنگام ورود به آنان گفته میشود:] «به سلامت و ایمنی به آن [باغها] وارد شوید».
به سلامت و ايمنى داخل شويد.
(به آنها خطاب شود که) شما با درود و سلام و با کمال ایمنی و احترام به بهشت ابد وارد شوید.
آنچه از کینه [و حسد که] در دلهایشان است برمیکنیم؛ برادرانه بر تختها مقابل یکدیگرند.
هر كينهاى را از دلشان بركندهايم، همه برادرند، بر تختها روبهروى همند.
و ما آیینه دلهای پاک آنها را از کدورت کینه و حسد و هر خلق ناپسند به کلی پاک و پاکیزه ساختیم و همه برادروار روبروی یکدیگر بر تختهای عزت بنشینند.
در آنجا نه رنجى به آنان مىرسد و نه از آنجا بیرون رانده مىشوند.
هيچ رنجى به آنها نمىرسد و از آنجا بيرونشان نرانند.
در حالتی که هیچ رنج و زحمت در آنجا به آنها نرسد و هرگز از آن بهشت ابد بیرونشان نکنند.
[ای پیامبر،] به بندگانم خبر بده که من آمرزندۀ مهربانم.
به بندگانم خبر ده كه من آمرزنده و مهربانم،
(ای رسول ما) بندگان مرا آگاه ساز که من بسیار آمرزنده و مهربانم.
و اینکه عذاب من، عذابی دردناک است.
و عذاب من عذابى دردآور است.
و نیز عذاب من بسیار سخت و دردناک است.
و از مهمانان ابراهیم [نیز] به آنان خبر بده.
و از مهمانان ابراهيم خبر دارشان كن.
و هم بندگانم را از حکایت (فرشتگان) مهمانان ابراهیم آگاه ساز.
هنگامی که بر او وارد شدند، سلام گفتند؛ [اما چون دست به غذا نبردند، ابراهیم] گفت: «ما از شما هراسانیم».
آنگاه كه بر او داخل شدند و گفتند: سلام. ابراهيم گفت: ما از شما مىترسيم.
که چون آن مهمانان بر ابراهیم وارد شدند و بر او سلام دادند ابراهیم (مضطرب شده) گفت: ما از شما (که بدون اذن و بیموقع بر ما در آمدید) بیمناکیم.
آنان گفتند: «نترس؛ ما تو را به پسری دانا مژده میدهیم».
گفتند: مترس، ما تو را به پسرى دانا بشارت مىدهيم.
فرشتگان گفتند: هیچ مترس که ما آمدهایم تو را به پسری دانا بشارت دهیم.
[ابراهیم] گفت: «آیا با اینكه سالخورده شدهام مژده[ی تولد فرزند] به من مىدهید؟ به چه [دلیل اینچنین] بشارت مىدهید؟»
گفت: آيا مرا بشارت مىدهيد با آنكه پير شدهام؟ به چه چيز بشارتم مىدهيد؟
ابراهیم گفت: آیا مرا در این سن پیری مژده فرزند میدهید؟ نشانه این مژده چیست؟
آنان گفتند: «ما تو را به درستی بشارت دادیم؛ پس ناامید نباش».
گفتند: به حق بشارتت داديم، از نوميدان مباش.
گفتند: ما تو را به حق و حقیقت بشارت دادیم و تو هرگز نومید مباش.
[ابراهیم] گفت: «و جز گمراهان، چه کسی از رحمتِ پروردگارش ناامید میگردد؟»
گفت: جز گمراهان چه كسى از رحمت پروردگارش نوميد مىشود؟
ابراهیم گفت: به جز مردم گمراه چه کسی از لطف خدای خود نومید میشود؟
[آنگاه به فرشتگان] گفت: «اى فرستادگان، كار [و مأموریت دیگر] شما چیست؟»
گفت: اى رسولان، كار شما چيست؟
آن گاه ابراهیم پرسش کرد که ای رسولان حق، باز گویید که بر چه کار مبعوث شدهاید؟
آنان گفتند: «در حقیقت، ما به سوی قوم گنهکار [لوط] فرستاده شدهایم [تا هلاکشان کنیم].
گفتند: ما بر سر مردمى گنهكار فرستاده شدهايم.
فرشتگان پاسخ دادند که ما بر هلاک قومی زشتکار فرستاده شدهایم.
مگر خانوادۀ لوط که ما یقیناً همۀ آنان را نجات خواهیم داد.
مگر خاندان لوط، كه همه را نجات مىدهيم،
(که آن قوم مجرم لوطند که به جرم عمل بد هلاک شوند) مگر اهل بیت لوط که همه آنها را از بلا نجات خواهیم داد.
جز همسرش که مقدر کردهایم از بازماندگان [در عذاب] باشد».
جز زنش را كه مقرر كردهايم كه از باقىماندگان باشد.
جز زن لوط که آن هم (چون با بدان همدست است) چنین مقرر داشتیم که از بازماندگان باشد (و با زشتکاران هلاک شود).
هنگامی که فرستادگان [الله به شکل انسان] نزد خاندان لوط آمدند،
چون رسولان نزد خاندان لوط آمدند،
و چون فرشتگان بر لوط و خانواده او وارد شدند.
[لوط] گفت: «شما گروهی ناشناس هستید».
لوط گفت: شما بيگانهايد.
لوط با فرشتگان گفت: شما اشخاصی نا آشنایید!
[فرشتگان] گفتند: «بلکه ما همان چیزی را برایت آوردهایم كه [این مردم گناهکار] دربارهاش تردید مىكردند [= نزول عذاب].
گفتند: نه، چيزى را كه در آن شك مىكردند آوردهايم.
فرشتگان پاسخ دادند که ما بر انجام چیزی (یعنی وعده عذاب) که قومت در آن به شک و انکار بودند فرستاده شدیم.
و ما برایت [خبرِ حقیقی و] راست آوردهایم و قطعاً ما راستگوییم.
ما تو را خبر راست آوردهايم و ما راستگويانيم.
و به حق و راستی به سوی تو آمدهایم و آنچه گوییم صدق محض است.
پس پاسی از شب [که گذشت] خانوادهات را [از این جا] ببر و [خودت] به دنبالشان برو؛ و هیچیک از شما [نباید] پشت سرش را نگاه کند و به جایی که به شما فرمان میدهند بروید».
چون پاسى از شب بگذرد، خاندان خود را بيرون ببر. و خود از پى آنها رو و نبايد هيچ يك از شما به عقب بنگرد. به هر جا كه فرمانتان دادهاند برويد.
پس تو ای لوط، خانوادهات را در پاسی از شب از این دیار بیرون بر و خود از پی آنان روانه شو و هیچ یک از شما باز پس ننگرد بلکه بدان سو که مأمورید به سرعت روان شوید.
و ما او [= لوط] را از این امر آگاه كردیم که صبحگاهان ریشۀ آنان برکنده خواهد شد.
و براى او حادثه را حكايت كرديم كه چون صبح فرارسد ريشه آنها بركنده شود.
و بر او این فرمان را وحی کردیم که قومت تا آخرین افراد، صبحگاه هلاک میشوند.
و اهالی شهر، در حالی که [دربارۀ آمدن افراد جدید] با شادی [به یکدیگر] خبر میدادند [به سوی خانۀ لوط] آمدند.
اهل شهر شادىكنان آمدند.
و (در آن شب که فرشتگان به شکل جوانهای زیبا به خانه لوط در آمدند) قوم لوط آگاه شده خوشحال (به خیال کامرانی به خانه او) آمدند.
[لوط] گفت: «اینها مهمانان من هستند؛ پس مرا رسوا [و شرمندۀ مهمانانم] نکنید،
گفت: اينان مهمانان منند، مرا رسوا مكنيد.
لوط به قوم خود گفت: این جوانان در منزل من مهمانند، مرا شرمسار مکنید.
و از الله بترسید و سرشکستهام نسازید».
از خداوند بترسيد و مرا شرمسار مسازيد.
و از خدا بترسید و مرا خجل مگردانید.
[آنان] گفتند: «مگر ما تو را از [میزبانیِ] افراد [بیگانه] نهی نکردیم؟»
گفتند: مگر تو را از مردم منع نكرده بوديم؟
قوم گفتند: مگر ما تو را از (میزبانی و حمایت) عالمیان منع نکردیم؟
[لوط] گفت: «اگر مىخواهید [كارى حلال] انجام دهید، اینها دختران [قوم] من هستند؛ [با آنها ازدواج كنید]».
گفت: اگر قصدى داريد، اينك دختران من هستند.
لوط به قوم خود گفت: من این دخترانم را به نکاح شما میدهم تا اگر خیال عملی دارید انجام دهید.
سوگند به جان تو [ای پیامبر] که آنان در مستیِ خویش سرگشته بودند.
به جان تو سوگند كه آنها در مستى خويش سرگشته بودند.
(ای محمد) به جان تو قسم که این مردم دنیا همیشه مست شهوات نفسانی و به حیرت و غفلت و گمراهی خواهند بود.
پس هنگام برآمدنِ آفتاب، بانگ [مرگبار] آنان را فراگرفت.
چون صبح طالع شد آنان را صيحه فروگرفت.
باری، قوم لوط هنگام طلوع آفتاب به صیحه آسمانی همه هلاک شدند.
آنگاه آن [سرزمین] را زیر و رو کردیم و سنگگلهایی پیاپی بر آنان باریدیم.
شهر را زيروزبر كرديم و بارانى از سجيل بر آنان بارانيديم.
و شهر و دیار آنها را زیر و زبر ساخته و آن قوم را سنگباران عذاب کردیم.
به یقین، در این [كیفر،] براى هوشیاران عبرتهاست.
در اين عبرتهاست براى پژوهندگان.
و در این عذاب هوشمندان را عبرت و بصیرت بسیار است.
و [آثار] آن [شهرهای ویرانه، هنوز] بر سر راه [مسافران] پابرجاست.
و آن شهر اكنون بر سر راه كاروانيان است.
و این ویرانه اکنون بر سر راهی است بر قرار.
یقیناً در این [عذاب،] نشانهای برای [عبرت گرفتنِ] مؤمنان است.
و مؤمنان را در آن عبرتى است.
همانا در این عقوبت بدکاران عالم، اهل ایمان را آیت و عبرتی است.
و اصحاب اَیکه [= قوم شعیب] قطعاً ستمکار بودند.
مردم ايكه نيز ستمكار بودند.
و اهل شهر ایکه (قوم شعیب) هم بسیار مردم ستمکاری بودند.
[ما] از آنان انتقام گرفتیم و [شهرهای ویرانشدۀ] این دو [قوم،] بر سر راه آشکار است.
از آنان انتقام گرفتيم و شهرهاى آن دو قوم آشكارا بر سر راهند.
آنها را نیز به کیفر رسانیدیم، و این هر دو شهر (یعنی شهر سدوم و ایکه یا مدین که دیار قوم لوط و شعیب بود، برای اهل اعتبار) بر رهگذری آشکار قرار دارند.
و بیتردید، اهل حِجر [= قوم ثمود] پیامبران را دروغگو انگاشتند.
مردم حجر نيز پيامبران را به دروغ نسبت دادند.
و اصحاب حجر (قوم صالح) هم رسولان را به کلی تکذیب کردند.
و [ما معجزات و] نشانههای خود را به آنان دادیم، و[لی] از آنها رویگردان شدند.
آيات خويش را بر آنان رسانيديم ولى از آن اعراض مىكردند.
و از آیاتی که ما بر آنان فرستادیم رو گردانیدند.
و از کوهها خانههایی [برای خود] میتراشیدند که در امان بمانند.
خانههاى خود را تا ايمن باشند در كوهها مىكندند.
و در کوهها منزل میساختند تا از خطر ایمن باشند.
پس صبحگاهان بانگ [مرگبار] آنان را فراگرفت.
صبحگاهان آنان را صيحه فروگرفت.
پس صبحگاهی صیحه عذاب (قهر ما) همه آنها را نابود کرد.
و آنچه [از اموال و خانههای محکم] به دست آورده بودند، سودی به حالشان نداشت [و عذاب الهی را دفع نکرد].
كردارشان از آنان دفع بلا نكرد.
و به فراز کوه با همه ذخائر و ثروت از هلاک ایمن نگردیدند.
و ما آسمانها و زمین و آنچه را که میان آنهاست جز بهحق نیافریدهایم؛ و قیامت قطعاً آمدنی است؛ پس [ای پیامبر، از کافران] به نیکویی گذشت کن.
آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آنهاست جز به حق نيافريدهايم. و بىترديد قيامت فرا مىرسد. پس گذشت كن، گذشتى نيكو.
و ما آسمانها و زمین و هر چه را که در بین آنهاست جز به حق (و برای مقصودی صحیح و حکمتی بزرگ) خلق نکردهایم، و البته ساعت قیامت (که غرض و مقصود اصلی خلقت شماست) خواهد آمد، اکنون تو (ای رسول ما، از این منکران) نیکو در گذر (یعنی با خلق خوش آنها را به حق دعوت کن و اگر نپذیرند دلتنگ مباش).
بیتردید، پروردگارت همان آفریدگارِ داناست.
هرآينه پروردگار تو آفرينندهاى داناست.
محققا پروردگار تو آفریننده دانایی است (که بیمقصود خلق را نیافریده، البته هر کسی به نتیجه عملش خواهد رسید).
و به راستی، ما به تو «سبعُ المثانی» [= سورۀ فاتحه] و قرآن بزرگ را دادیم.
ما سبعالمثانى و قرآن بزرگ را به تو داديم.
(ای محمد) همانا هفت آیت با ثنا (و دعا که قسمت بین خدا و عبد شده و در هر نماز دو بار خوانده میشود، یعنی سوره حمد) و این قرآن با عظمت را بر تو فرستادیم.
[بنابراین،] هرگز به آنچه [از نعمتهای دنیوی] که گروههایی از آنان [= کافران] را بهرهمند کردهایم چشم ندوز و به خاطر [ناسپاسی و شرکِ] آنان اندوهگین نباش و با مؤمنان فروتنی کن.
اگر بعضى از مردان و زنانشان را به چيزى بهرهور ساختهايم تو بدان نگاه مكن. و غم آنان را مخور. و در برابر مؤمنان فروتن باش.
توبه این ناقابل متاع دنیوی که به طایفهای از مردم کافر دادیم البته چشم مدوز و بر اینان اندوه مخور و اهل ایمان را زیر پر و بال خود گیر (و با کمال حسن خلق بپروران).
و بگو: «به راستی که من همان بیمدهندۀ آشکارم».
و بگو: من بيمدهندهاى روشنگرم.
و بگو: من همان رسولم که برای اندرز و ترسانیدن (خلق از عذاب قهر خدا) با دلیلی روشن آمدهام.
[و آنان را از عذاب بترسان] همان گونه که [آن را] بر تقسیمکنندگان [آیات الهی] فرستادیم؛
همانند عذابى كه بر تقسيمكنندگان نازل كرديم:
آن گونه عذابی که بر کسانی که آیات خدا را قسمت کردند (یعنی یهود و نصاری) نازل نمودیم.
همان کسانی كه قرآن را بخش بخش کردند [و آن را شعر، سحر، کذب، و اساطیر نامیدند].
آنان كه قرآن را به اقسام تقسيم كرده بودند.
آنان که قرآن را (به میل خود و غرض فاسد خویش) جزء جزء و پاره پاره کردند (بعضی را قبول و بعضی را رد کردند).
سوگند به پروردگارت، قطعاً [در قیامت] از همۀ آنان سؤال خواهیم کرد،
به پروردگارت سوگند كه همه را بازخواست كنيم،
قسم به خدای تو که از همه آنها سخت مؤاخذه خواهیم کرد.
از آنچه میکردند.
به خاطر كارهايى كه مىكردهاند.
از آنچه میکردهاند.
پس [ای پیامبر،] آنچه [را که از سوی الله] دستور یافتهای، آشکار کن و از مشرکان روی بگردان.
به هر چه مأمور شدهاى صريح و بلند بگو و از مشركان رويگردان باش.
پس تو آشکارا آنچه مأموری (به خلق) برسان و از مشرکان روی بگردان.
بیتردید، ما [شرّ] مسخرهکنندگان را از تو دور میکنیم.
ما مسخرهكنندگان را از تو باز مىداريم؛
همانا ما تو را از شر استهزا کنندگان محفوظ نمودیم.
همان کسانی که [برای خود،] با الله، معبود دیگری قرار میدهند؛ پس به زودی [نتیجۀ شرکِ خویش را] خواهند دانست.
آنان كه با الله خداى ديگر قائل مىشوند. پس به زودى خواهند دانست.
آنان که با خدای یکتا خدایی دیگر قرار دهند، پس به زودی خواهند دانست.
و [ای پیامبر،] یقیناً ما میدانیم که تو از آنچه آنان [= کافران] میگویند آزردهخاطر میگردی.
و مىدانيم كه تو از گفتارشان دلتنگ مىشوى.
و ما محققا میدانیم که تو از آنچه امت (در طعنه و تکذیب تو) میگویند سخت دلتنگ میشوی.
پس به ستایش پروردگارت تسبیح بگو و از سجدهکنندگان باش.
به ستايش پروردگارت تسبيح كن و از سجدهكنندگان باش.
پس به ذکر اوصاف کمال پروردگارت تسبیح گو و از نمازگزاران باش (تا به یاد خدا شاد خاطر شوی).
و تا هنگامی که مرگت فرامیرسد پروردگارت را عبادت کن.
و پروردگارت را بپرست، تا لحظه مرگت فرا رسد.
و دایم به پرستش خدای خود مشغول باش تا یقین (ساعت مرگ و هنگام لقای ما) بر تو فرا رسد.