Rowwad
الم [= الف. لام. میم].
آیتی
الف، لام، ميم.
الهی قمشهای
الم (اشاره به اسماء یا اسرار کتاب الهی است).
Compare up to three translations verse by verse.
الم [= الف. لام. میم].
الف، لام، ميم.
الم (اشاره به اسماء یا اسرار کتاب الهی است).
رومیان [در جنگ با فارس] شكست خوردند.
روميان مغلوب شدند،
رومیان، مغلوب (فارسیان) شدند.
در نزدیکترین سرزمین [مرزی شام با فارس]؛ و آنان پس از شکستشان، [در نبردی دیگر] پیروز خواهند شد؛
در نزديك اين سرزمين. و پس از مغلوب شدن بار ديگر غالب خواهند شد،
در (جنگی که به) نزدیکترین زمین (به دیار عرب واقع شد که حوالی شام یا اطراف جزیره باشد) و آنها پس از مغلوب شدن فعلی به زودی (بر فارسیان) غلبه خواهند کرد.
در چند سال [آینده]. چه قبل و چه بعد از این [پیروزی، سررشتۀ] کار در اختیار الله است؛ و در آن روز، مؤمنان شادمان میگردند.
در مدت چند سال. فرمان، فرمان خداست؛ چه پيش از پيروزى و چه بعد از آن. و در آن روز مؤمنان شادمان مىشوند،
(این غلبه رومیان) در اند سالی خواهد شد (و بدانید که این حادثه و) کلیه امور عالم از قبل از این و بعد از این همه به دست خداست، و آن روز (که رومیان فاتح شوند چون بعد از آن خدا وعده یاری به اهل اسلام داده) مؤمنان شاد میشوند.
[این شادی،] به خاطرِ یاری رساندنِ الله [به اهل کتاب] است؛ و او تعالی هر کس را که بخواهد یاری میکند و او شکستناپذیرِ مهربان است.
به يارى خدا. خدا هر كس را كه بخواهد يارى مىكند، زيرا پيروزمند و مهربان است.
به یاری خدا، که خدا هر که را بخواهد نصرت و فیروزی میبخشد و اوست که مقتدر و مهربان است.
[این پیروزی] وعدۀ الله است [و] الله هرگز از وعدۀ خود تخلف نمیکند؛ ولی بیشتر مردم نمیدانند.
خدا وعده داده است و وعده خود خلاف نكند، ولى بيشتر مردم نمىدانند.
این وعده خداست که خدا هرگز خلاف وعده نکند، و لیکن اکثر مردم (از این حقیقت) آگاه نیستند.
آنان فقط ظاهری از زندگی دنیا را میدانند و از آخرت غافلند.
آنان به ظاهر زندگى دنيا آگاهند و از آخرت بىخبرند.
(اکثر) آنان به امور ظاهری از زندگی دنیا آگاهند و از عالم آخرت (و وعده ثواب و عقاب حق) به کلی بیخبرند.
آیا با خود نمیاندیشند که الله آسمانها و زمین و آنچه را که میان آنهاست، جز بهحق و برای مدت معیّنی نیافریده است؟ بیتردید، بسیاری از مردم به دیدار پروردگارشان [در قیامت] باور ندارند.
آيا با خود نمىانديشند كه خدا آسمانها و زمين را و هر چه را ميان آنهاست، جز به حق و تا مدتى محدود، نيافريده است؟ و بسيارى از مردم به ديدار پروردگارشان ايمان ندارند.
آیا در پیش نفوس خود تفکر نکردند (تا بدین حکمت پیبرند) که خدا آسمانها و زمین و هر چه در بین آنهاست همه را جز به حق (و برای حکمت و مصلحت) و به وقت (و حد) معین نیافریده است؟ و بسیاری از مردم به شهود و لقای خدا (در عالم غیب و وعده ثواب و عقاب بهشت و دوزخ و قیامت) به کلی کافر و بیعقیدهاند.
آیا [مشرکان] در زمین گشت و گذار نکردهاند تا ببینند سرانجامِ کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بوده است؟ آنها بسیار نیرومندتر از اینان بودند و زمین را [برای کشاورزی و عمران،] بیش از اینان دگرگون ساختند و آباد کردند؛ و پیامبرانشان با دلایل روشن به سراغشان آمدند [اما آنان انکار کردند و نابود شدند]. الله هرگز بر آن نبود که به آنان ستم کند؛ بلکه آنان خود به خویشتن ستم میکردند.
آيا در زمين نمىگردند، تا بنگرند كه چگونه بوده است عاقبت كسانى كه پيش از آنها مىزيستهاند؟ كسانى كه توانشان بيشتر بوده است و زمين را به شخم زدن زير و رو كرده و بيشتر از ايشان آبادش ساخته بودند و پيامبرانى با معجزهها بر آنها مبعوث شده بود. خدا به ايشان ستم نمىكرد، آنان خود به خويشتن ستم مىكردند.
آیا در زمین سیر نکردند تا ببینند که عاقبت کار پیشینیانشان (چون قوم عاد و ثمود) چه شد؟ در صورتی که از اینها بسیار تواناتر بودند و بیش از اینها در زمین کشتزار ساختند و کاخ و عمارت برافراشتند و پیامبرانشان با آیات و معجزات برای (هدایت) آنان آمدند (لیکن چون نپذیرفتند همه به کیفر کفر هلاک شدند). و خدا درباره آنها هیچ ستم نکرد بلکه آنها خود در حق خویش ستم میکردند.
آنگاه سرانجامِ کسانی که بدی کرده بودند، بسیار بدتر شد؛ چرا که آیات الله را دروغ میانگاشتند و آنها را به تمسخر میگرفتند.
سپس عاقبت آن كسان كه مرتكب كارهاى بد شدند ناگوارتر بود. زيرا اينان آيات خدا را دروغ انگاشتند و آنها را به مسخره گرفتند.
آخر سرانجام کار آنان که بسیار به اعمال زشت و کردار بد پرداختند این شد که آیات خدا را تکذیب و تمسخر کردند (زیرا معصیت، دل را تاریک کند و چون بسیار شود به ظلمت کفر انجامد).
الله آفرینش مخلوقات را آغاز میکند؛ سپس آنان را [پس از مرگشان] بازمیگردانَد؛ آنگاه [در قیامت، همگی] به سویش بازگردانده میشوید.
خدا موجودات را مىآفريند، آنگاه ديگر بارشان بازمىگرداند، آنگاه همه به سوى او بازگردانده مىشويد.
خداست که خلق را نخست (از عدم) پدید آرد و باز (پس از مرگ و فنا) باز گرداند و همه به حضرت او بازگردانیده میشوید.
روزی که قیامت بر پا گردد، گناهکاران [از رحمت الهی] ناامید میشوند.
روزى كه قيامت برپا شود، گناهكاران حيرتزده بمانند.
و روزی که ساعت قیامت بر پا شود بدکاران نومید و اندوهگین شوند.
[در آن روز،] مشرکان از بین معبودان خود [که عبادت میکردند] هیچ شفاعتگری نخواهند داشت و نسبت به معبودانشان [که آنها را همتای الله قرار داده بودند] کفر میورزند.
ايشان را از ميان بتانشان شفيعانى نيست. و ديگر به بتان خود باور ندارند.
و هیچ شفیع و مددکاری بر خود از آنان که شریک حق گرفتند نمییابند بلکه به آن شریکان و خدایان باطل کافر میشوند.
روزی که قیامت برپا گردد، [مردم بر اساس کارهایشان] از یکدیگر جدا میشوند.
و چون قيامت برپا شود، در آن روز از يكديگر ببرند.
و روزی که ساعت قیامت بر پا شود در آن روز خلایق (بر حسب مراتب طاعت و معرفت و کفر و عصیان) فرقه فرقه شوند.
اما کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، در بوستانی [از بهشت] شادمان میگردند.
اما آنها كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند، در باغى به شادمانى پردازند.
اما آن فرقه که ایمان آوردند و به نیکوکاری پرداختند مسرور (و محترم) به باغ بهشت منزل گیرند.
و اما کسانی که کفر ورزیدند و آیات ما و دیدارمان در آخرت را تکذیب کردند، در عذاب [دوزخ] احضار میشوند.
و اما آنهايى كه كافر شدهاند و آيات ما را تكذيب مىكنند و ديدار آخرت را دروغ مىانگارند، همه را در عذاب حاضر آرند.
و اما آن فرقه که کافر شدند و آیات ما و دیدار آخرت را تکذیب کردند آنان را (برای کیفر) در عذاب دوزخ حاضر کنند.
پس الله را به پاکی ستایش کنید، آنگاه که به شب درمیآیید و آن دَم که به صبح میرسید
خدا را بستاييد بدان هنگام كه به شب درمىآييد و بدان هنگام كه به صبح درمىآييد.
پس خدا را هنگام شام و صبحگاه (در نماز مغرب و صبح) تسبیح و ستایش گویید.
و عصرگاهان و هنگامی که به نیمروز میرسید؛ و حمد و ستایش در آسمانها و زمین از آنِ اوست.
سپاس او راست در آسمانها و زمين، به هنگام شب و به هنگامى كه به نيمروز مىرسيد.
و سپاس (اهل عالم) در آسمانها و زمین مخصوص اوست و شما نیز در تاریکی شب و نیمه روز (در نماز عشاء و ظهر و عصر) به ستایش او مشغول شوید.
او تعالی [موجود] زنده را از [مادّۀ] بیجان [= نطفه] پدید میآورد و [مادّۀ] بیجان را از [موجود] زنده خارج میسازد؛ و زمین را ـ پس از خشکی و خزانش ـ زنده میسازد؛ و [شما نیز روز قیامت،] اینچنین برانگیخته میشوید.
زنده را از مرده بيرون آرد و مرده را از زنده. و زمين را پس از مُردنش زنده مىسازد و شما نيز اين چنين از گورها بيرون شويد.
(آن خدایی را تسبیح و ستایش گویید که) زنده را از مرده و مرده را از زنده بیرون آورد (یعنی آدمی را از نطفه و نطفه را از آدمی برانگیزد) و زمین را پس از (فصل خزان و) مرگ (گیاهان باز به نسیم جانبخش بهارش) زنده گرداند، و همین گونه شما را هم (پس از مرگ زنده کنند و از خاک) بیرون آرند.
و [یکی دیگر] از نشانههای او تعالی [این] است که شما را از خاک آفرید، سپس انسانهایی شدید [که تولید مثل کردید و در زمین] پراکنده گشتید.
از نشانههاى قدرت اوست كه شما را از خاك بيافريد تا انسان شديد و به هر سو پراكنده گشتيد.
و یکی از نشانههای (قدرت) او این است که (پدر) شما آدمیان را از خاک خلق کرد سپس (به توالد) بشری (منشعب و نژادهایی مختلف) شدید که (در همه روی زمین) منتشر گشتید.
و از [دیگر] نشانههای او [این] است که از جنس خود شما همسرانی برایتان آفرید تا در کنارشان آرام گیرید و در میانتان محبت و مهربانی قرار داد. بیگمان، در این [نعمت،] نشانههایی است [از قدرت پروردگار] برای مردمی که تفکر میکنند.
و از نشانههاى قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسرانى آفريد. تا به ايشان آرامش يابيد، و ميان شما دوستى و مهربانى نهاد. در اين عبرتهايى است براى مردمى كه تفكر مىكنند.
و باز یکی از آیات (لطف) او آن است که برای شما از جنس خودتان جفتی بیافرید که در کنار او آرامش یافته و با هم انس گیرید و میان شما رأفت و مهربانی برقرار فرمود. در این امر نیز برای مردم بافکرت ادلهای (از علم و حکمت حق) آشکار است.
و از [دیگر] نشانههای او تعالی، آفرینش آسمانها و زمین و اختلاف زبانها و رنگهای شماست. بیتردید، در این [امور،] نشانههایی [از قدرت پروردگار] برای دانشوران است.
و از نشانههاى قدرت اوست آفرينش آسمانها و زمين، و اختلاف زبانها و رنگهايتان. در اين عبرتهايى است براى دانايان.
و یکی از آیات (قدرت) او خلقت آسمانها و زمین است و یکی دیگر اختلاف زبانها و رنگهای شما آدمیان، که در این امور نیز ادلهای (از صنع و حکمت حق) برای دانشمندان عالم آشکار است.
و [یکی دیگر] از نشانههای او، خواب شما در شب و روز و تلاشتان برای بهرهگیری از بخشش پروردگار [و تأمین معاش] است. بیگمان، در این امور، برای مردمی که گوش شنوا دارند، نشانههایی [از قدرتِ پروردگار] است.
و از نشانههاى قدرت او خوابيدن شماست در شب و روز و به طلب روزى برخاستن شماست. در اين عبرتهايى است براى مردمى كه مىشنوند.
و یکی از آیات او همین است که شما در شب و روز به خواب رفته (و بیدار میشوید) و از فضل خدا (یعنی روزی) طلب میکنید. در این امر هم ادلهای (از قدرتش) برای قومی که (سخن حق) بشنوند پدیدار است.
و از [دیگر] نشانههای او [این] است که برق را برای ترس [از صاعقه] و امید [به باران]، به شما نشان میدهد و آبی از آسمان میفرستد و زمین را ـ پس از خشکی و خزانش ـ با آن زنده میسازد. بیگمان، در این امور، برای مردمی که میاندیشند، نشانههایی [از قدرتِ پروردگار] است.
و از نشانههاى قدرت اوست كه برق را به قصد بيم و اميد، به شما مىنماياند. و از آسمان باران مىفرستد تا زمين مرده را بدان زنده سازد. در اين عبرتهايى است براى كسانى كه به عقل درمىيابند.
و یکی از آیات او آن است که (رعد و) برق را به شما مینمایاند که هم شما را (از صاعقه عذاب) میترساند و هم (به باران رحمت خود) امیدوار میگرداند، و نیز از آسمان باران میفرستد تا زمین را پس از مرگش باز زنده گرداند. در این امر نیز ادلهای (از قدرت ایزد) برای اهل خرد آشکار است.
و از نشانههای او [این] است که آسمانها و زمین به فرمانش برپاست و [روز قیامت] هنگامی که با ندایی شما را از زمین فرامیخوانَد، ناگهان [همگی از گورها] بیرون میآیید.
و از نشانههاى قدرت اوست كه آسمان و زمين به فرمان او برپاى ايستادهاند. سپس شما را از زمين فرا مىخواند و شما از زمين بيرون مىآييد.
و یکی از آیات (قدرت) او آنکه آسمان و زمین به فرمان او برپاست، سپس که شما را از خاک برخواند (و زنده گرداند) همگی سر از قبرها بیرون میآورید.
هر کس [و هر چه] در آسمانها و زمین است از آنِ الله است و همگی [تسلیم و] فرمانبردارِ او هستند.
از آنِ اوست هر چه در آسمانها و زمين است، و همه فرمانبردار او هستند.
و هر کس در آسمانها و زمین است همه بنده و مملوک او و باکمال خضوع و خشوع مطیع فرمان اوست.
او همان ذاتی است که آفرینش مخلوقات را آغاز میکند، سپس آنان را [پس از مرگشان] بازمیگردانَد و این کار برایش آسانتر [از آفرینش نخستین] است؛ و برترین صفت در آسمانها و زمین برای اوست و او تعالی شکستناپذیرِ حکیم است.
اوست كه موجودات را مىآفريند، سپس آنها را بازمىگرداند. و اين كار بر او آسانتر است. او راست صفت برترى در آسمانها و زمين و اوست پيروزمند و حكيم.
و او خدایی است که نخست خلایق را بیافریند و آنگاه (به عالم معاد) باز گرداند و این اعاده (مثل ایجاد) بر او بسیار سهل و آسان است و آن ذات یکتا را در آسمانها و زمین مظهر و مثالی عالیتر (از حد وصف و تعقل) است و مقتدر کامل و دانا (به حقایق امور) تنها اوست.
[ای مشرکان،] الله برای شما از خودتان مثالی میآورد: آیا از بردگانتان کسی هست که در اموالی که به شما دادهایم شریکتان باشد؛ چنان که هر دو [در برخورداری از آن اموال،] یکسان باشید و همان طور که [به خاطر تصرف مال] از یکدیگر بیم دارید، از آنان نیز بیم داشته باشید؟ [حال که چنین نیست، پس چرا بندگان و مخلوقات الله را با او شریک میدانید؟] ما آیات خویش را برای کسانی که میاندیشند، اینچنین به روشنی بیان میکنیم.
براى شما از خودتان مثَلى مىآورد: مگر بندگانتان در آنچه به شما روزى دادهايم با شما شريك هستند تا در مال با شما برابر باشند و همچنان كه شما آزادان از يكديگر مىترسيد از آنها هم بيمناك باشيد؟ آيات را براى مردمى كه تعقل مىكنند اين سان تفصيل مىدهيم.
خدا برای (هدایت) شما هم از عالم خود شما مثالی زد: آیا هیچ یک از غلام و کنیزان ملکی شما در آنچه (از مال و حقوق و مقام) که ما روزی شما گردانیدیم با شما شریک هستند تا شما و آنها در آن چیز بیهیچ مزیت مساوی باشید و همانقدر بیمی که شما از یکدیگر دارید هم از آنان دارید؟ (هرگز ندارید و هیچ آنها را شریک و مساوی با خود نمیدانید پس چگونه مخلوقات مملوک خدا را شریک خدا گرفته و معبود خود میگردانید؟) ما چنین مفصل و روشن آیات خود را برای مردم با عقل و هوش بیان میکنیم.
[دلیل شرک، کمبود دلایل توحیدی نیست؛] بلکه ستمکاران بدون علم و آگاهی، از هوی و هوس خود پیروی میکنند؛ پس کسی را که الله گمراه کرده است چه کسی هدایت میکند؟ و آنان [در برابر عذاب الهی] هیچ یاوری نخواهند داشت.
آرى، ستمكاران بى هيچ دانشى از هواى نفس خود پيروى كردهاند. آن را كه خدا گمراه كرده است چه كسى هدايت مىكند؟ آنها را هيچ ياورى نيست.
بلکه مردم ستمکار (مشرک) هوای نفس خود را از جهل و نادانی پیروی کردند، پس آن را که خدا (پس از اتمام حجت) به گمراهی واگذارد که میتواند هدایت کند؟ و آن گمراهان ستمکار را (در قیامت) هیچ یار و یاوری نخواهد بود.
[ای پیامبر،] حقگرایانه و خالصانه به این دین روی آور. [این آیین پاک،] اسلام است که الله فطرت مردم را بر اساس آن سرشته است. هیچ تغییری در آفرینشِ الله نیست. این است [راه راست و] دین استوار؛ ولی بیشتر مردم [حقیقت را] نمیدانند.
به يكتاپرستى روى به دين آور. فطرتى است كه خدا همه را بدان فطرت بيافريده است و در آفرينش خدا تغييرى نيست. دين پاك و پايدار اين است. ولى بيشتر مردم نمىدانند.
پس تو مستقیم روی به جانب آیین پاک اسلام آور در حالی که از همه کیشها روی به خدا آری، و پیوسته از طریقه دین خدا که فطرت خلق را بر آن آفریده است پیروی کن که هیچ تغییری در خلقت خدا نباید داد، این است آیین استوار حق، و لیکن اکثر مردم (از حقیقت آن) آگاه نیستند.
[ای مؤمنان، به درگاه پروردگار توبه کنید و] به سوی او بازگردید و از او پروا کنید و نماز برپا دارید و از مشرکان نباشید.
به او بازگرديد، و از او بترسيد، و نماز بگزاريد و از مشركان مباشيد.
(شما اهل ایمان با پیروی همین دین فطرت) به درگاه خدا باز آیید و خدا ترس باشید و نماز به پا دارید و هرگز از فرقه مشرکان نباشید.
از کسانی [نباشید] که در دینشان تفرقه ایجاد کردند و دستهدسته شدند و هر گروهی به آنچه نزد خویش دارند خشنودند.
از آنان مباشيد كه دين خود را پارهپاره كردند و فرقهفرقه شدند و هر فرقهاى به هر چه داشت دلخوش بود.
از آنان که دین (فطرت) خود را متفرق و پراکنده ساختند و فرقه فرقه شدند و هر گروهی به آنچه دارند (از اوهام باطل و عقیده و خیالات فاسد خود) دلشادند.
هنگامی که به مردم [رنج و] زیانی برسد، زاریکنان پروردگارشان را میخوانند؛ سپس چون [الله] رحمتی از جانب خویش به آنان بچشاند [و گره از کارشان بگشاید]، آنگاه گروهی از آنان به پروردگارشان شرک میآورند
چون بر آدميان زيانى رسد، پروردگارشان را بخوانند و به درگاه او توبه كنند؛ و چون رحمت خويش به آنها بچشاند، گروهى را بينى كه به پروردگارشان شرك مىآورند.
و مردم (عادتشان این است که) هر گاه رنج و المی سخت به آنها رسد در آن حال خدای خود را به دعا میخوانند و به درگاه او با تضرع و اخلاص روی میکنند و پس از آنکه خدا به آنها رحمت خود را چشانید (و از آن سختی نجاتشان داد) آنگاه باز گروهی از آنها به خدای خود مشرک میشوند.
تا به آنچه که به آنان دادهایم ناسپاسی کنند. [از لذتهای دنیوی] بهره بگیرید که به زودی [نتیجۀ کردارتان را] خواهید دانست.
پس نعمتى را كه به آنها دادهايم كفران كنند. اكنون متمتع شويد، زودا كه خواهيد دانست.
تا نعمتی را که به آنها عطا کردیم کفران کنند. (باری، ای کافران ناسپاس) اینک (به هوا و هوس) تمتّع برید که به زودی به (کیفر اعمال خود) آگاه میشوید.
آیا [در کتابهای آسمانی] دلیل محکمی بر آنان نازل کردهایم که از [درستیِ] آنچه به او [= الله] شرک ورزیدهاند سخن میگوید [و این کار را تأیید میکند]؟
آيا برايشان دليلى نازل كرديم تا از چيزى كه با خدا شريك مىسازند سخن گفته باشد؟
مگر ما دلیل و حجتی فرستادیم که درباره شرک و دعوت به بت پرستی ایشان سخن گوید (و برهان بر صحت شرک آورد).
وقتی رحمتی به مردم بچشانیم، از آن [بیش از حد] شاد میگردند [و تکبر میورزند] و اگر به سزای کارهایی که میکردند رنج و مصیبتی به آنان برسد، [از رحمت الهی و دفع بلا] ناامید میشوند.
چون به مردم رحمتى بچشانيم، شادمان مىشوند؛ و چون به سبب كارهايى كه كردهاند رنجى به آنها رسد، ناگهان نوميد مىگردند.
و مردم (بر این عادتند که) هرگاه ما رحمتی به آنها چشانیم شاد شده و اگر رنج و بلایی از کرده خودشان ببینند در آن حال (به جای توبه به درگاه خدا، از رحمتش به کلی) نومید میشوند.
آیا ندیدند که الله [نعمت و] روزی را بر هر کس که بخواهد میگشاید و [یا] تنگ میگرداند؟ بیگمان، در این [گشایش و سختی،] نشانههایی [از لطف و رحمت پروردگار،] برای مؤمنان است.
آيا نمىبينند كه خدا روزى هر كس را كه بخواهد فراوان مىكند يا او را تنگ روزى مىسازد؟ در اين عبرتهايى است براى مردمى كه ايمان مىآورند.
آیا ندیدند که همانا خدا هر که را خواهد وسیع روزی کند و هر که را خواهد تنگ روزی گرداند؟ همانا در این امر ادله روشنی (از حکمت الهی) برای اهل ایمان پدیدار است.
حقِ [صلۀ رَحِم] خویشاوند و [صدقه و زکاتِ] مستمند و درراهمانده را ادا کن. این [کار] برای کسانی که [خشنودی] الله را میطلبند بهتر است و آنان همان رستگارانند.
حق خويشاوند و مسكين و در راه مانده را ادا كن. اين بهتر است براى كسانى كه خشنودى خدا را مىجويند و ايشان رستگارانند.
پس حقوق ارحام و خویشان و مسکینان و در راه ماندگان را ادا کن که این برای آنان که مشتاق لقای خدا هستند بهترین کار است و هم اینان (که نیکی کنند) رستگاران عالمند.
آنچه از اموال [خود، که به قصد] ربا به مردم میدهید تا [با پس گرفتنِ آن به میزان بیشتری بر اموالتان] افزوده گردد، نزد الله افزایش نمییابد و[لی] آنچه برای خشنودی الله [به عنوان] زکات میپردازید، [برکت و افزایش مییابد] و [کسانی که چنین میکنند] اینانند که پاداششان [نزد الله] چند برابر میگردد.
مالى كه به ربا مىدهيد تا در اموال مردم افزون شود، نزد خدا هيچ افزون نمىشود؛ و مالى كه براى خشنودى خدا از بابت زكات مىپردازيد، كسانى كه چنين كنند پاداش مضاعف دارند.
و آن سودی که شما به رسم ربا دادید که بر اموال مردم (ربا خوار) بیفزاید (و یا هدیه به اغنیاء دهید تا خود نفع زیاد دنیوی برید) نزد خدا هرگز نیفزاید (بلکه محو و نابود شود) و آن زکاتی که از روی شوق و اخلاص به خدا (به فقیران) دادید (ثوابش چندین برابر شود و) همین زکات دهندگان هستند که (نزد حق ثواب و برکات و دارایی) چند برابر دارند.
الله است که شما را آفرید و روزی داد؛ آنگاه شما را میمیراند و باز [در قیامت] زنده میکند. آيا در ميان شريكانتان كسى هست که چیزی از این [کارها] را انجام دهد؟ او تعالی منزّه است و از چیزهایی که [با وی] شریک میسازند برتر است.
خداست آن كه شما را بيافريد، سپس روزى داد، سپس مىميراند، سپس زنده مىكند. آيا كسانى كه شريك خدا مىسازيد، هيچ از اين كارها توانند؟ منزه است او و از هر چه برايش شريك مىآورند برتر است.
خداست آن کسی که شما را خلق کرده و روزی بخشیده سپس بمیراند و باز (در قیامت) زنده گرداند، آیا آنان را که شریک خدا دانید هیچ از این کارها توانند کرد؟ خدا از آنچه به او شریک گیرند پاک و منزهتر و بالاتر است.
به سبب گناهانی که مردم مرتکب شدهاند، فساد [و تباهی] در خشکی و دریا آشکار گشته است تا [الله] جزای برخی از اعمالشان را به آنان بچشاند؛ باشد که [به سوی حق] بازگردند.
به سبب اعمال مردم، فساد در خشكى و دريا آشكار شد تا به آنان جزاى بعضى از كارهايشان را بچشاند، باشد كه بازگردند.
فساد و پریشانی به کرده بد خود مردم در همه برّ و بحر زمین پدید آمد تا خدا هم کیفر بعضی اعمالشان را به آنها بچشاند، باشد که (از گنه پشیمان شده و به درگاه خدا) باز گردند.
[ای پیامبر، به مشرکان] بگو: «در زمین بگردید تا ببینید سرانجامِ کسانی که پیش از شما بودند چگونه بوده است؛ بیشتر آنان مشرک بودند [و به همین سبب هلاک شدند]».
بگو: در زمين بگرديد و بنگريد كه عاقبت پيشينيان كه بيشترينشان از مشركان بودند چگونه بوده است.
بگو که در زمین سیر کنید پس بنگرید تا عاقبت طوایف پیش از خود که اکثرشان (کافر و) مشرک بودند چه شد؟
به سوى دین مستقیم [و پایدار] روی آور پیش از آنكه روزى از جانب الله فرارسد كه برگشتناپذير است [و قطعاً واقع میگردد]. در آن روز، [مردم] پراکنده میشوند [سپس گروهی به بهشت میروند و گروهی به دوزخ].
به دين پاك پايدار روى بياور، پيش از آنكه روزى فرا رسد كه از امر خدا بازگشتنش نباشد. در آن روز مردم دو گروه شوند:
پس تو روی به دین استوار (اسلام و خدا پرستی) آور پیش از آنکه روزی بیاید که هیچ کس نتواند از امر خدا آن را برگرداند (و) در آن روز (بزرگ قیامت) خلایق فرقه فرقه شوند (گروهی دوزخی و گروهی بهشتی گردند).
هر کس کفر بورزد، کفرش به زیان [خودِ] اوست و هر کس کاری شایسته انجام دهد، [بهشت را] برای خود آماده میسازد.
كسانى كه كافر باشند كفرشان به زيانشان باشد و آنها كه كارى شايسته كرده باشند براى خود پاداشى نيكو آماده كردهاند.
هر که به راه کفر (و عصیان) رود زیان کفرش بر خود اوست و هر که صالح و نیکوکار شود چنین کسانی برای شخص خود (در بهشت) آسایشگاهی خوش فراهم میسازند.
تا [الله] کسانی را که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، از فضل خود پاداش دهد. بیتردید، او تعالی کافران را دوست ندارد.
تا كسانى را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند از فضل خود پاداش دهد. زيرا خدا كافران را دوست ندارد.
تا خدا از فضل و کرم به آنان که ایمان آورده و نیکوکار شدند پاداش دهد، که او کافران را دوست ندارد.
از نشانههای [قدرتِ] او این است که بادهای بشارتبخش را [با مژدۀ باران] میفرستد تا از رحمت خویش به شما بچشاند و کشتیها به فرمانش حرکت کنند تا از بخشش او [روزی] بجویید؛ باشد که شکر به جای آورید.
و از نشانههاى قدرت او آنكه بادهاى مژدهدهنده را مىفرستد، تا رحمت خود را به شما بچشاند و تا كشتيها به فرمان او روان باشند و از فضل او روزى بجوييد. باشد كه سپاس گوييد.
و از جمله آیات (قدرت) او آن است که بادهای بشارت آور میفرستد (تا شما را مژده آرد) و تا شما را به چیزی از رحمت (بیانتهای) خود بهرهمند گرداند و تا کشتی به فرمان او روان گردد و تا از فضل و کرمش (انواع نعمتها) تحصیل کنید، و باشد که شکر (نعمتش) به جای آرید.
و در حقیقت، پیش از تو [نیز] پیامبرانی را به سوی قومشان فرستادیم و آنان با دلایل روشن نزدشان آمدند [ولی آن دلایل را تکذیب کردند]؛ سپس از کسانی که مرتکب گناه شده بودند انتقام گرفتیم [و مؤمنان را نجات دادیم] و یاریدادن مؤمنان [حقی] بر عهدۀ ما است.
و پيش از تو پيامبرانى را بر قومشان فرستاديم. آنان با دليلهاى روشن خود نزدشان آمدند. و ما از كسانى كه گناه كردند انتقام گرفتيم، و يارى دادن مؤمنان بر عهده ما بود.
و ما پیش از تو پیمبرانی به سوی قومشان فرستادیم و آنها معجزات و ادله روشن بر آنان آوردند، پس از کافران بدکار انتقام کشیدیم، و بر ما نصرت و یاری اهل ایمان حتم است.
الله است که بادها را روانه میکند و [آنها نیز تودۀ] ابری را به حرکت درمیآورند و [الله] آنها را چنان که میخواهد در [پهنۀ] آسمان میگسترانَد و به صورت پارههایی درمیآورَد و باران را میبینی که از میان آن [ابرها] بیرون میآید؛ و چون [پروردگار مهربان] این [بارانِ حیاتبخش] را به هر یک از بندگانش که بخواهد فروبارَد، آنگاه است که شادمان میشوند.
خداست كه بادها را مىفرستد تا ابرها را برانگيزد و چنان كه خواهد بر آسمان بگسترد، و آن را پارهپاره كند و بينى كه باران از خلال ابرها بيرون مىآيد. و چون باران را به هر كه خواهد از بندگانش برساند شادمان شوند،
خدا آن کسی است که بادها را میفرستد که ابر را در فضا برانگیزد پس به هر گونه که مشیّتش تعلق گیرد در اطراف آسمان متصل و منبسط کند و باز متفرق گرداند، آن گاه باران را بنگری که قطره قطره از درونش بیرون ریزد، و چون آن را به (کشتزار و صحرای) هر قومی از بندگانش که بخواهد فرو بارد به یک لحظه آن قوم مسرور و شادمان گردند.
و قطعاً پیش از آنکه بر آنان ببارد، [آری] پیش از آن، ناامید بودند.
اگر چه پيش از آنكه باران بر آنها ببارد نوميد بودهاند.
و همانا پیش از آنکه باران (رحمت حق) بر آنان ببارد به حال یأس و نومیدی میزیستند.
پس به آثار رحمت الهی بنگر که چگونه زمین را پس از خشکی و خزانش زنده میکند. به راستی، اوست که یقیناً زندگیبخشِ مردگان است و او تعالی بر هر چیزی تواناست.
پس به آثار رحمت خدا بنگر كه چگونه زمين را پس از مُردنش زنده مىكند. چنين خدايى زندهكننده مردگان است و بر هر كارى تواناست.
پس (ای بشر دیده باز کن و) آثار رحمت (نامنتهای) الهی را مشاهده کن که چگونه زمین را پس از مرگ (و دستبرد خزان باز به نفس باد بهار) زنده میگرداند! محققا همان خداست که مردگان را هم (پس از مرگ) باز زنده میکند و او بر همه امور عالم تواناست.
اگر بادی [سوزان] بفرستیم و آن [کشتزارهایشان] را زرد [و پژمرده] ببینند، قطعاً پس از آن، ناسپاسی میکنند.
و اگر بادى بفرستيم كه كشتهها را زرد ببينند، از آن پس همه كافر شوند.
و اگر باز بادی فرستیم که آن کشت سبز را زرد و پژمرده بنگرند (همه آن نعمتهای گذشته را فراموش کنند و) به کفر (و کفران نعمت حق) بر میگردند.
[ای پیامبر،] تو هرگز نمیتوانی مردگان را شنوا سازی و آواى دعوت [حق] را به گوش كران برسانى؛ آنگاه که آنان پشت میکنند و روی میگردانند.
تو نمىتوانى مردگان را شنوا سازى و اگر اينان نيز از تو بازگردند، آواز خود را به گوش آن كران نرسانى،
پس تو (این مردم) مرده (دل بیایمان) را نتوانی (سخن حقّ) بشنوانی و دعوت خود را به گوش (این) کران که (مخصوصا از تو به کبر و نخوت) رو میگردانند برسانی.
و تو راهنمای کوردلان از گمراهیشان نیستی. تو تنها [سخن حق را] به گوش کسانی میرسانی که به آیات ما ایمان دارند و [در برابر فرمان الله] تسلیمند.
تو هدايتكننده نابينايان از گمراهيشان نيستى. تو صدايت را تنها به گوش كسانى مىرسانى كه به آيات ما ايمان آوردهاند و تسليم شدهاند.
و تو مردمی را که کور (دل و کافر) هستند نتوانی از ضلالتشان به راه هدایت آری، تنها تو آنان را که به آیات ما ایمان میآورند و در پی آن ایمان تسلیم امر ما شوند توانی (هدایت کنی و سخن خدا را) به گوش هوششان برسانی.
الله است که شما را از [آب] بیارزشی آفرید؛ سپس بعد از ناتوانى [دوران خردسالی،] نیرومندى بخشید؛ آنگاه پس از نیرومندى، ضعف و کهنسالی پدید آورد. او هر چه بخواهد میآفریند و او دانای تواناست.
خداست كه شما را ناتوان بيافريد، و پس از ناتوانى نيرومند ساخت، آنگاه پس از نيرومندى ناتوانى و پيرى آورد. هر چه بخواهد مىآفريند و او دانا و تواناست.
خدا آن کسی است که شما را در ابتدا از جسم ضعیف (نطفه) بیافرید آن گاه پس از ضعف و ناتوانی (کودکی) توانا کرد و باز از توانایی (و قوای جوانی) به ضعف و سستی و پیری بر گردانید، که او هر چه بخواهد و مشیّتش تعلق گیرد میآفریند، و او دانا و تواناست.
و روزی که قیامت برپا گردد، گناهکاران سوگند یاد میکنند که جز ساعتی [در گور] درنگ نکردهاند. آنان [در دنیا نیز] این گونه به انحراف كشیده مىشدند.
روزى كه قيامت برپا شود مجرمان سوگند خورند كه جز ساعتى در گور نيارميدهاند. آرى اينچنين از حق منحرف مىشدند.
و روزی که ساعت قیامت بر پا شود بدکاران قسم یاد کنند که (در دنیا و قبر و برزخ) ساعتی بیش درنگ نکردند. همین گونه (عادتشان از دیرین بود که) از راستی و حقیقت به ناراستی و دروغ میپرداختند.
و کسانی که به آنان دانش و ایمان داده شده است [به گناهکاران] میگویند: «بیتردید، شما [بر اساس آنچه] در كتاب الله [مقدر بوده است] تا روز رستاخیز درنگ کردهاید. پس این روز رستاخیز است؛ اما شما نمیدانستید [و آن را انکار میکردید]».
آنان كه دانش و ايمان داده شدهاند، گويند: شما بر وفق كتاب خدا تا روز قيامت در گور آرميدهايد و اين روز قيامت است و شما نمىدانستهايد.
و آنان که مقام علم و ایمان داده شدهاند (به آن فرقه بدکار) گویند: شما تا روز قیامت که هم امروز است در کتاب خدا (یعنی عالم علم خدا) مهلت یافتید و لکن بر آن آگاه نبودید.
در آن روز، عذرخواهیِ کسانی که ستم کردهاند سودی ندارد و از آنان خواسته نمیشود که [برای به دست آوردن خشنودی الله] عذرخواهی کنند.
در اين روز پوزش ستمكاران به حالشان سود ندهد و از آنها نخواهند كه توبه كنند.
پس در آن روز آنان که (در دنیا به خود و به خلق خدا) ستم کردند عذرشان مفید نیفتد و از آنان نخواهند که توبه و عذرخواهی کنند.
به راستی که در این قرآن، از هرگونه مَثَلی برای مردم آوردیم؛ و اگر نشانهای [در مورد راستگوییات] برایشان بیاوری، کسانی که کفر ورزیدند میگویند: «شما باطلاندیشانی بیش نیستید».
ما در اين قرآن براى مردم هر گونه مثَلى آوردهايم. و چون آيهاى برايشان بياورى كافران خواهند گفت: شما ياوه گويانى بيش نيستيد.
البته ما در این قرآن (عظیم) برای (هدایت) مردم هر گونه مثل زدیم و اگر تو بر این مردم هر گونه معجز و آیتی بیاوری باز کافران محققا (از روی عناد) خواهند گفت: شما (مسلمین و رسولتان خلق را) به باطل و اوهام میخوانید.
الله بر دلهای کسانی که [سخن حق را] نمیفهمند، این گونه مُهر [غفلت] مینهد.
اينچنين خدا بر دلهاى كسانى كه از دانايى بىبهرهاند، مهر مىنهد.
این چنین خدا بر دلهای اهل جهل (پس از اتمام حجت) مهر (شقاوت) نهد (که هیچ سخن حق را نپذیرند).
[ای پیامبر، بر آزار و تکذیبِ مشرکان] شکیبا باش [که] قطعاً وعدۀ [یاریِ] الله، حق است؛ و مبادا کسانی که [به رستاخیز] باور ندارند، تو را به [بیصبری و] سبكسرى وادار کنند.
پس صبر كن كه وعده خدا حق است. مباد آنان كه به مرحله يقين نرسيدهاند، تو را بىثبات و سبكسر گردانند.
پس تو صبر پیشه کن، که وعده خدا البته حق و حتمی است و مراقب باش که مردم بیعلم و یقین و ایمان (مقام حلم و وقار) تو را به خفت و سبکی نکشانند..