Skip to content
Text size 100%
Translation comparison

Compare Ash-Shu'ara in Persian

Compare up to three translations verse by verse.

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ طسٓمٓ ﴿1﴾

Rowwad

طسم [= طا. سین. میم].

آیتی

طا، سين، ميم.

الهی قمشه‌ای

طسم (اسراری است بین خدا و رسول)

تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْمُبِينِ ﴿2﴾

Rowwad

این آیاتِ کتابِ روشنگر است.

آیتی

اينهاست آيات اين كتاب روشنگر.

الهی قمشه‌ای

این قرآن آیات کتاب روشن خداست.

لَعَلَّكَ بَٰخِعٌۭ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ ﴿3﴾

Rowwad

گویی می‌خواهی از [اندوهِ] اینکه [مشرکان] ایمان نمی‌آورند، خود را هلاک کنی.

آیتی

شايد، از اينكه ايمان نمى‌آورند، خود را هلاك سازى.

الهی قمشه‌ای

(ای رسول ما) تو چنان در اندیشه هدایت خلقی که خواهی جان عزیزت را از غم اینکه ایمان نمی‌آورند هلاک سازی!

إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةًۭ فَظَلَّتْ أَعْنَٰقُهُمْ لَهَا خَٰضِعِينَ ﴿4﴾

Rowwad

اگر بخواهیم، از آسمان نشانه‌اى بر آنان نازل مى‌كنیم كه در برابرش با فروتنى سر فرود آورند.

آیتی

اگر بخواهيم، از آسمان برايشان آيتى نازل مى‌كنيم كه در برابر آن به خضوع سر فرود آورند.

الهی قمشه‌ای

ما اگر بخواهیم از آسمان آیت قهری نازل گردانیم که همه به جبر گردن زیر بار (ایمان به) آن فرود آرند.

وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍۢ مِّنَ ٱلرَّحْمَٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهُ مُعْرِضِينَ ﴿5﴾

Rowwad

و هیچ پند تازه‌ای از سوی [الله] رحمان برایشان نمی‌آید، مگر اینکه از آن رویگردانند.

آیتی

برايشان هيچ سخن تازه‌اى از خداى رحمان نازل نمى‌شود، جز آنكه از اعراض مى‌كنند.

الهی قمشه‌ای

و (وای بر اینان که) هیچ آیت و ذکر تازه‌ای از خدای رحمان بر آنها نیاید جز آنکه از آن اعراض می‌کنند.

فَقَدْ كَذَّبُوا۟ فَسَيَأْتِيهِمْ أَنۢبَٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿6﴾

Rowwad

به راستی آنان [دعوت پیامبران و عذاب قیامت را] تکذیب کردند؛ به زودی اخبار آنچه مسخره می‌کردند به آنان خواهد رسید.

آیتی

پس تكذيبش كردند. زودا كه خبر آن چيزهايى كه مسخره‌اش مى‌كردند به ايشان برسد.

الهی قمشه‌ای

همانا این کافران آیات خدا را تکذیب کردند و به زودی خبر آنچه بدان استهزاء می‌کنند به آنان خواهد رسید.

أَوَلَمْ يَرَوْا۟ إِلَى ٱلْأَرْضِ كَمْ أَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍۢ كَرِيمٍ ﴿7﴾

Rowwad

آیا به زمین نمى‌نگرند كه چه بسیار از هر گونه [گیاه] زیبا [و سودمندى] در آن رویانده‌ایم؟

آیتی

آيا به زمين ننگريسته‌اند كه چه قدر از هر گونه گياهان نيكو در آن رويانيده‌ايم.

الهی قمشه‌ای

آیا در زمین به دیده عبرت نظر نکردند که ما چه انواع گوناگون از نباتات پر سود از آن برویانیدیم؟

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿8﴾

Rowwad

بی‌تردید، در این [آفرینش،] نشانه‌ای [از قدرت الله بر معاد] است؛ و[لی] بیشتر آنان ایمان نمی‌آورند.

آیتی

در اين عبرتى است ولى بيشترشان مؤمن نبوده‌اند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این کار آیتی (از لطف و رحمت و علم و قدرت خدا بر هوشمندان) آشکار است و باز اکثر اینان ایمان نمی‌آورند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿9﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

به راستى پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا پروردگار تو بسیار مقتدر و مهربان است.

وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئْتِ ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿10﴾

Rowwad

و [یاد کن از] هنگامی که پروردگارت موسی را ندا داد که: «به سوی قوم ستمکار برو

آیتی

و پروردگارت موسى را ندا داد كه: اى موسى، به سوى آن مردم ستمكار برو:

الهی قمشه‌ای

و (یاد آر) هنگامی که خدایت به موسی ندا کرد که اینک به سوی قوم ستمکار روی آور.

قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ ﴿11﴾

Rowwad

ـ قوم فرعون ـ [و به آنان بگو] آیا [از کفر و سرکشی] نمی‌پرهیزند؟»

آیتی

قوم فرعون. آيا نمى‌خواهند پرهيزگار شوند؟

الهی قمشه‌ای

به سوی قوم ستمکار فرعون که آیا باز هم نمی‌خواهند خدا ترس و پرهیزگار شوند؟

قَالَ رَبِّ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ﴿12﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «پروردگارا، به‌راستی می‌ترسم که مرا تکذیب کنند،

آیتی

گفت: اى پروردگار من، مى‌ترسم كه دروغگويم خوانند.

الهی قمشه‌ای

موسی عرض کرد: ای پروردگار، از آن می‌ترسم که فرعونیان سخت مرا تکذیب کنند.

وَيَضِيقُ صَدْرِى وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِى فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَٰرُونَ ﴿13﴾

Rowwad

و دلم [از تکذیب و کفرشان] تنگ می‌گردد و زبانم [به قدر کافی گویا و] روان نیست؛ پس [جبرئیل را] به سوی هارون بفرست [تا مرا یاری کند].

آیتی

و دل من تنگ گردد و زبانم گشاده نشود. هارون را رسالت ده.

الهی قمشه‌ای

و (از کفر آنها) دلتنگ شوم و عقده زبانم (به هدایت آنان) باز نگردد، پس به سوی هارون (برادرم) فرست (تا با من به رسالت روانه شود).

وَلَهُمْ عَلَىَّ ذَنۢبٌۭ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ ﴿14﴾

Rowwad

و آنان [به گمان خویش، قصاصِ] گناهی بر [گردن] من دارند؛ می‌ترسم که مرا بکشند».

آیتی

و بر من به گناهى ادعايى دارند، مى‌ترسم كه مرا بكشند.

الهی قمشه‌ای

و بر من از این قوم (قبطی) گناهی است که می‌ترسم به قتلم رسانند.

قَالَ كَلَّا ۖ فَٱذْهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآ ۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ ﴿15﴾

Rowwad

[الله] فرمود: «هرگز! [چنین نیست که بتوانند تو را به قتل برسانند. پس تو و هارون] با آیات [و معجزات] ما بروید. یقیناً [با یاری و تایید] با شماییم و [گفتگویتان را] مى‌شنویم.

آیتی

گفت: هرگز، آيات مرا هر دو نزد آنها ببريد، ما نيز با شما هستيم و گوش فرا مى‌دهيم.

الهی قمشه‌ای

خدا به موسی فرمود: هرگز (مترس که شما را نمی‌کشند)، پس با برادرت هارون بدین معجزات و آیات ما به سوی آنان بروید که ما همه جا با شما هستیم و گفتار شما را می‌شنویم.

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿16﴾

Rowwad

پس نزد فرعون بروید و بگویید: "ما فرستادۀ پروردگار جهانیان هستیم؛

آیتی

پس نزد فرعون رويد و بگوييد: ما رسول پروردگار جهانيان هستيم،

الهی قمشه‌ای

هر دو به اتفاق به جانب فرعون روید و بگویید که ما رسول پروردگار جهانیم.

أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿17﴾

Rowwad

که بنی‌اسرائیل را همراه ما بفرست"».

آیتی

كه بنى اسرائيل را با ما بفرستى.

الهی قمشه‌ای

با این پیام که طایفه بنی اسرائیل را با ما (از مصر به فلسطین) بفرست.

قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًۭا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ ﴿18﴾

Rowwad

[فرعون] گفت: «آیا تو را در كودكى میان خویش پرورش ندادیم و سال‌هایی از عمرت را بین ما نبودی؟

آیتی

گفت: آيا به هنگام كودكى نزد خود پرورشت نداديم و تو چند سال از عمرت را در ميان ما نگذارنيدى؟

الهی قمشه‌ای

فرعون گفت: تو نه آن کودکی که ما پروردیم و سالها عمرت در نزد ما گذشت؟

وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ ﴿19﴾

Rowwad

و كار خود را ـ چنان که خواستی‌ـ كردى [و برای یاری مردی از قومت آن مرد قِبطی را کشتی]؛ و تو [نسبت به نعمت‌های من] ناسپاسی».

آیتی

و آن كار را كه از تو سرزد مرتكب نشدى؟ پس تو كافر نعمتى.

الهی قمشه‌ای

و آن فعل زشت (قتل نفس) از تو سر زد و (به خدایی ما) کافر بودی؟

قَالَ فَعَلْتُهَآ إِذًۭا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿20﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «من آن [کار] را زمانی انجام دادم که از بی‌خبران بودم [نمى‌دانستم مشتى سبب قتل می‌گردد].

آیتی

گفت: آن وقت كه چنان كردم از خطاكاران بودم.

الهی قمشه‌ای

موسی گفت: آری من چنین فعلی را مرتکب شدم (ولی نه بر عمد بلکه) در آن هنگام من (برای نجات سبطیان از ظلم قبطیان) به وادی حیرت سرگردان و از گمشدگان (دیار شما) بودم (و کاری به قصد نجات مظلومی کردم به قتل خطایی منتهی شد).

فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِى رَبِّى حُكْمًۭا وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿21﴾

Rowwad

آنگاه چون از شما ترسیدم، فرار کردم. آنگاه پروردگارم به من دانش بخشید و مرا از پیامبران قرار داد.

آیتی

و چون از شما ترسيدم گريختم. ولى پروردگار من به من نبوت داد و مرا در شمار پيامبران آورد.

الهی قمشه‌ای

و آن گاه از ترس شما گریختم تا آنکه خدای من مرا علم و حکمت عطا فرمود و از پیغمبران خود قرار داد.

وَتِلْكَ نِعْمَةٌۭ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿22﴾

Rowwad

و این [چه] نعمتی است که تو بر من منت می‌گذاری که بنی‌اسرائیل را بردۀ خود ساخته‌ای؟»

آیتی

و منّت اين نعمت را بر من مى‌نهى كه بنى‌اسرائيل را برده ساخته‌اى؟

الهی قمشه‌ای

و (بازگو) این که طایفه بنی اسرائیل را بنده خود کرده‌ای این هم نعمتی است که منّت آن بر من می‌نهی؟

قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿23﴾

Rowwad

فرعون گفت: «پروردگار جهانیان کیست؟»

آیتی

فرعون گفت: پروردگار جهانيان چيست؟

الهی قمشه‌ای

باز فرعون به موسی گفت: ربّ العالمین چیست؟

قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿24﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر اهل یقین هستید [تنها او را عبادت کنید]».

آیتی

گفت: اگر به يقين مى‌پذيريد، پروردگار آسمانها و زمين و هر چه ميان آنهاست.

الهی قمشه‌ای

موسی جواب داد: خدای آسمانها و زمین است و آنچه ما بین آنهاست، اگر به یقین باور دارید.

قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُۥٓ أَلَا تَسْتَمِعُونَ ﴿25﴾

Rowwad

[فرعون] به کسانی که در اطرافش بودند [با تمسخر] گفت: «آیا می‌شنوید [چه می‌گوید]؟»

آیتی

به آنان كه در اطرافش بودند، گفت: آيا نشنيديد؟

الهی قمشه‌ای

فرعون روی به درباریانش کرد و گفت: آیا نمی‌شنوید (که این مرد چه دعوی بی‌دلیل می‌کند).

قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿26﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «[الله] پروردگار شما و پروردگارِ نیاکان شماست».

آیتی

گفت: پروردگار شما و پروردگار نياكان شما.

الهی قمشه‌ای

موسی گفت: همان خدایی است که شما و پدران پیشین شما را بیافرید.

قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِىٓ أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌۭ ﴿27﴾

Rowwad

[فرعون] گفت: «این پیامبرتان که به سوی شما فرستاده شده، یقیناً دیوانه است».

آیتی

فرعون گفت: اين پيامبرى كه بر شما فرستاده شده، ديوانه است.

الهی قمشه‌ای

باز فرعون گفت: این رسولی که به سوی شما به رسالت فرستاده شده سخت دیوانه است.

قَالَ رَبُّ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿28﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «اگر بیندیشید، [خواهید دانست که او] پروردگار مشرق و مغرب و همۀ چیزهایی است که میان آن دو قرار دارد».

آیتی

گفت: اوست پروردگار مشرق و مغرب و هر چه ميان آن دوست، اگر تعقل كنيد.

الهی قمشه‌ای

باز موسی گفت: همان آفریننده مشرق و مغرب (و روز و شب) است و هر چه بین اینها موجود است، اگر شما (در قدرت حق) تعقل کنید.

قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذْتَ إِلَٰهًا غَيْرِى لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ ٱلْمَسْجُونِينَ ﴿29﴾

Rowwad

[فرعون پس از ناتوانی از استدلال با موسی] گفت: «اگر معبودی جز من برگزینی، قطعاً تو را زندانی می‌کنم».

آیتی

فرعون گفت: اگر جز من كس ديگرى را به خدايى گيرى به زندانت مى‌افكنم.

الهی قمشه‌ای

باز فرعون گفت: اگر غیر من خدایی را بپرستی البته تو را به زندان خواهم کشید.

قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَىْءٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿30﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «حتی اگر نشانۀ آشکاری [در مورد رسالتم] برایت آورده باشم؟»

آیتی

گفت: حتى اگر معجزه‌اى روشن براى تو آورده باشم؟

الهی قمشه‌ای

موسی باز پاسخ داد: اگر هم حجت و معجزی (بر صدق دعوی خود) بر تو آورده باشم (بازم به زندان کشی).

قَالَ فَأْتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿31﴾

Rowwad

[فرعون] گفت: «اگر راست می‌گویی، آن را بیاور».

آیتی

گفت: اگر راست مى‌گويى، بياورش.

الهی قمشه‌ای

فرعون گفت: آن معجزه را بیار اگر راست می‌گویی؟

فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿32﴾

Rowwad

آنگاه [موسی] عصایش را افکند که ناگهان [به] اژد‌هایی آشکار [تبدیل] شد.

آیتی

عصايش را انداخت. به آشكارا اژدهايى شد.

الهی قمشه‌ای

در آن موقع موسی عصای خود بیفکند که ناگاه اژدهایی عظیم پدیدار گشت.

وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ ﴿33﴾

Rowwad

و دستش را [از گریبان] بیرون آورد و ناگاه در نظرِ بینندگان سپید [و روشن] بود.

آیتی

و دستش را بيرون آورد. در نظر بينندگان سپيد مى‌نمود.

الهی قمشه‌ای

و نیز دست خود (از گریبان) بیرون آورد که ناگاه سپید و رخشان به چشم بینندگان آشکار گردید.

قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٌۭ ﴿34﴾

Rowwad

[فرعون] به بزرگان پیرامونش گفت: «حقا که این [مرد،] جادوگری داناست.

آیتی

به مهتران قومش كه كنارش بودند گفت: اين مرد جادوگرى داناست.

الهی قمشه‌ای

فرعون رو به درباریانش کرد و گفت: این مرد ساحری بسیار ماهر و داناست.

يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِۦ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ ﴿35﴾

Rowwad

[او] می‌خواهد شما را با جادویش از سرزمینتان بیرون کند؛ نظرتان چیست؟»

آیتی

مى‌خواهد به جادوى خود شما را از سرزمينتان بيرون كند. چه رأى مى‌دهيد؟

الهی قمشه‌ای

که می‌خواهد بدین سحر و شعبده‌ها شما (مردم مصر) را از کشور خود آواره کند، حال شما چه می‌فرمایید؟

قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَٱبْعَثْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿36﴾

Rowwad

آنان گفتند: «[تصمیم دربارۀ مجازاتِ] او و برادرش را به تأخیر انداز و مأمورانِ جمع‌آوری را به [همۀ] شهر‌ها بفرست

آیتی

گفتند: از او و برادرش مهلت بخواه و كسان به شهرها بفرست.

الهی قمشه‌ای

آنها به فرعون گفتند: او و برادرش را زمانی باز دار و افرادی را برای جمع کردن مردم در شهرها بفرست.

يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍۢ ﴿37﴾

Rowwad

تا هر جادوگر ماهر [و] دانایی را نزدت بیاورند».

آیتی

تا هر جادوگر دانايى را كه هست نزد تو بياورند.

الهی قمشه‌ای

تا ساحران ماهر زبر دست را (برای دفاع او) نزدت حاضر آورند.

فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ ﴿38﴾

Rowwad

[چنین کردند، و سر‌انجام] جادوگران برای وعده‌گاهِ روز معیّن گرد آورده شدند.

آیتی

جادوگران را در روزى معين به وعده‌گاه آوردند.

الهی قمشه‌ای

آن گاه ساحران را بر حسب وعده به روز معیّن حاضر ساختند.

وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ ﴿39﴾

Rowwad

و به مردم گفته شد: «آیا شما [نیز] جمع می‌شوید [تا ببینیم برنده کیست]؟

آیتی

و مردم را گفتند: آيا شما نيز گرد مى‌آييد؟

الهی قمشه‌ای

و مردم شهر را گفتند: چه بهتر که همه در آن روز جمع باشید (تا واقعه را مشاهده کنید).

لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَٰلِبِينَ ﴿40﴾

Rowwad

امید که اگر جادوگران پیروز شدند، [همگی] از آنان پیروی کنیم».

آیتی

تا اگر جادوگران پيروز آمدند همه از آنها پيروى كنيم.

الهی قمشه‌ای

باشد که ما هم اگر ساحران غالب شدند از آنان پیروی کنیم.

فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُوا۟ لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَٰلِبِينَ ﴿41﴾

Rowwad

وقتی جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: «اگر ما پیروز شویم، آیا پاداشی خواهیم داشت؟»

آیتی

چون جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: آيا اگر ما پيروز شويم ما را مزدى خواهد بود.

الهی قمشه‌ای

و چون ساحران حضور فرعون آمدند با وی گفتند: آیا اگر (بر موسی) غالب آییم اجری خواهیم داشت؟

قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًۭا لَّمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ ﴿42﴾

Rowwad

او گفت: «آری؛ در آن صورت، قطعاً از نزدیکانم خواهید بود».

آیتی

گفت: آرى، همه از مقربان خواهيد بود.

الهی قمشه‌ای

فرعون گفت: آری البته علاوه بر اجر خدمت از مقربان (درگاهم) نیز خواهید شد.

قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ ﴿43﴾

Rowwad

موسی به آنان گفت: «هر چه [می‌خواهید] بیفکنید، [اکنون] بیفکنید».

آیتی

موسى به آنها گفت: هر چه مى‌خواهيد بيفكنيد، بيفكنيد.

الهی قمشه‌ای

(چون ساحران به معارضه حاضر شدند) موسی به آنها گفت: اینک شما بساط سحر خود هر چه می‌خواهید به کار اندازید.

فَأَلْقَوْا۟ حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا۟ بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ ٱلْغَٰلِبُونَ ﴿44﴾

Rowwad

آنان ریسمان‌ها و عصا‌هایشان را افکندند و گفتند: «به عزت فرعون سوگند که ما حتماً پیروزیم».

آیتی

آنان ريسمانها و چوبهاى خود بيفكندند و گفتند: به عزت فرعون كه ما پيروز شديم.

الهی قمشه‌ای

ساحران هم رسن و طنابها و چوبهای سحر خود را بیفکندند و به عزت فرعون قسم یاد کردند که (بر موسی) البته غالب خواهیم شد.

فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ ﴿45﴾

Rowwad

سپس موسی عصایش را افکند؛ ناگهان [به اژدهایی تبدیل شد و] آنچه را به دروغ ساخته بودند بلعید.

آیتی

و موسى عصايش را افكند. ناگاه همه آن دروغهايى را كه ساخته بودند، بلعيد.

الهی قمشه‌ای

در آن حال موسی عصای خود را بیفکند که ناگاه (اژدهایی عظیم شد و) همه وسایل سحر انگیزی ساحران را به کام فرو می‌برد.

فَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿46﴾

Rowwad

آنگاه جادوگران به سجده درافتادند.

آیتی

جادوگران به سجده افتادند.

الهی قمشه‌ای

ساحران که این معجزه بدیدند (و قطعا دانستند سحر نیست، پیش موسی) به سجده افتادند.

قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿47﴾

Rowwad

[و] گفتند: «ما به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم؛

آیتی

گفتند: به پروردگار جهانيان ايمان آورديم:

الهی قمشه‌ای

گفتند: ما به خدای عالمیان ایمان آوردیم.

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿48﴾

Rowwad

پروردگار موسی و هارون».

آیتی

پروردگار موسى و هارون.

الهی قمشه‌ای

پروردگار موسی و هارون.

قَالَ ءَامَنتُمْ لَهُۥ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِى عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَٰفٍۢ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿49﴾

Rowwad

[فرعون] گفت: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟ بی‌تردید، او همان بزرگِ شماست که به شما جادو آموخته است. به زودی خواهید دانست [که مجازاتتان چیست]. یقیناً دست‌ها و پاهایتان را برعكس [یكدیگر از چپ و راست] قطع مى‌كنم و همگی‌تان را به دار مى‌آویزم».

آیتی

گفت: آيا پيش از آنكه شما را رخصت دهم ايمان آورديد؟ هرآينه آن مرد، بزرگ شماست كه شما را جادو آموخته است. خواهيد ديد. اكنون دستها و پاهايتان را از چپ و راست خواهم بريد و همه تان را بر دار خواهم كرد.

الهی قمشه‌ای

فرعون به ساحران گفت: چرا بی‌اجازه من ایمان به موسی آوردید؟ همانا معلوم است که این استاد بزرگ شماست که شما را ساحری آموخته! پس به زودی کیفر خود را خواهید دید، دست و پای شما را به اختلاف (دو طرف چپ و راست) قطع می‌کنم آن گاه همه را به دار می‌کشم.

قَالُوا۟ لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿50﴾

Rowwad

آنان گفتند: «[در این شکنجه و عذاب] هیچ زیانی نیست. بی‌تردید، ما به سوی پروردگارمان بازمی‌گردیم.

آیتی

گفتند: باكى نيست، ما نزد پروردگارمان باز مى‌گرديم.

الهی قمشه‌ای

ساحران گفتند: (از این دار و قتل به ما) هیچ زیانی نخواهد رسید چون (بعد از مرگ) به سوی خدای خود باز می‌گردیم.

إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿51﴾

Rowwad

امیدواریم که پروردگارمان گناهان ما را ببخشد که ما نخستین كسانى هستیم كه [از این قوم، به پروردگارِ موسی] ایمان آورده‌ایم».

آیتی

ما اميد مى‌داريم كه پروردگارمان خطاهاى ما را ببخشد كه ما نخستين كسانى هستيم كه ايمان آورديم.

الهی قمشه‌ای

ما از خدا امید آن داریم که به لطف خویش از گناهان ما درگذرد چون اول ما به او ایمان آوردیم.

۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِىٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿52﴾

Rowwad

و به موسی وحی کردیم که: «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ [زیرا سپاه فرعون] قطعاً در پیِ شما خواهد آمد».

آیتی

و به موسى وحى كرديم كه: شب‌هنگام بندگان مرا بيرون ببر كه از پى شما بيايند.

الهی قمشه‌ای

و ما به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه (از شهر مصر) بیرون بر که شما را (فرعونیان) تعقیب خواهند کرد.

فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿53﴾

Rowwad

فرعون [چون از ماجرا آگاه گردید] مأمورانِ جمع‌آوری [نیرو] را به شهرها فرستاد.

آیتی

و فرعون گردآورندگان سپاه را به شهرها فرستاد.

الهی قمشه‌ای

آن گاه فرعون رسول برای جمع آوری لشکر به شهرها فرستاد.

إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَشِرْذِمَةٌۭ قَلِيلُونَ ﴿54﴾

Rowwad

[و اعلام کرد:] اینها [= بنی‌اسرائیل] عده‌ای ناچیزند

آیتی

كه اينان گروهى اندكند،

الهی قمشه‌ای

(و برای تبلیغات به آنها می‌گفتند که) همانا طایفه بنی اسرائیل عده قلیلی هستند.

وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَآئِظُونَ ﴿55﴾

Rowwad

و جداً ما را به خشم آورده‌اند

آیتی

و ما را به خشم آورده‌اند،

الهی قمشه‌ای

که ما را به خشم آورده‌اند.

وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ ﴿56﴾

Rowwad

و ما همگی کاملاً [هوشیار و] آمادۀ پیکاریم».

آیتی

و ما همگى آماده پيكاريم.

الهی قمشه‌ای

و ما لشکری همه نیرومند و مسلح به اسلحه کاملیم.

فَأَخْرَجْنَٰهُم مِّن جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍۢ ﴿57﴾

Rowwad

[سرانجام] آنان را از باغ‌ها و چشمه‌‌ها[ی سرزمین مصر] بیرون آوردیم

آیتی

پس ايشان را از باغها و چشمه‌سارها بيرون كرديم،

الهی قمشه‌ای

پس (با وجود این همه دعوی‌ها) ما آنها را از باغهای مصفّا با نهرهای آب روان بیرون کردیم.

وَكُنُوزٍۢ وَمَقَامٍۢ كَرِيمٍۢ ﴿58﴾

Rowwad

و از گنج‌ها و خانه‌های مجلّل [دور ساختیم].

آیتی

و از گنجها و خانه‌هاى نيكو،

الهی قمشه‌ای

و نیز از گنج‌ها و ثروتها و مقامات عالیه ریاست بیرون آوردیم (و به دریای هلاک افکندیم).

كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَٰهَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿59﴾

Rowwad

اینچنین [کردیم] و بنی‌اسرائیل را وارث آن [ثروت و داراییِ] نمودیم.

آیتی

بدين سان همه را به بنى اسرائيل وا گذاشتيم.

الهی قمشه‌ای

آری این چنین کردیم و (قوم ضعیف) بنی اسرائیل را وارث آن شهر و دیارها و ثروت و مقامها گردانیدیم.

فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِينَ ﴿60﴾

Rowwad

[سپاه فرعون] هنگام طلوع آفتاب به تعقیب آنان پرداختند.

آیتی

فرعونيان به هنگام برآمدن آفتاب از پى آنها رفتند.

الهی قمشه‌ای

پس صبحگاه فرعونیان موسی و بنی اسرائیل را تعقیب کردند.

فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ ﴿61﴾

Rowwad

و چون دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «قطعاً [در چنگال فرعونیان] گرفتاریم».

آیتی

چون آن دو گروه يكديگر را ديدند، ياران موسى گفتند: گرفتار آمديم.

الهی قمشه‌ای

چون دو لشکر روبرو شدند اصحاب موسی گفتند: اینک به دست فرعونیان خواهیم افتاد.

قَالَ كَلَّآ ۖ إِنَّ مَعِىَ رَبِّى سَيَهْدِينِ ﴿62﴾

Rowwad

[موسی] گفت: «هرگز! بی‌تردید، پروردگارم با من است و مرا [به راه نجات] هدایت خواهد کرد».

آیتی

گفت: هرگز. پروردگار من با من است و مرا راه خواهد نمود.

الهی قمشه‌ای

موسی گفت: هرگز چنین نیست، که خدا با من است و مرا به یقین راهنمایی خواهد کرد.

فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ ۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍۢ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ ﴿63﴾

Rowwad

به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن»؛ [هنگامی که عصایش را زد، دریا] شکافته شد و هر بخشی [از آن،] همچون کوهی بزرگ گشت.

آیتی

پس به موسى وحى كرديم كه: عصايت را بر دريا بزن. دريا بشكافت و هر پاره چون كوهى عظيم گشت.

الهی قمشه‌ای

پس ما به موسی وحی کردیم که عصای خود را به دریا (ی نیل) زن، چون زد دریا شکافت و آب هر قطعه دریا مانند کوهی بزرگ بر روی هم قرار گرفت.

وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ ٱلْءَاخَرِينَ ﴿64﴾

Rowwad

و آن گروه دیگر [= فرعون و سپاهش] را به آنجا كشاندیم.

آیتی

و آن گروه ديگر را نيز به دريا رسانديم.

الهی قمشه‌ای

و دیگران (یعنی فرعونیان) را (از پی بنی اسرائیل) به نزدیک دریا آوردیم.

وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ ﴿65﴾

Rowwad

و موسی و همۀ کسانی را که همراهش بودند نجات دادیم.

آیتی

موسى و همه همراهانش را رهانيديم.

الهی قمشه‌ای

و موسی و کلیه همراهانش را به ساحل سلامت رسانیدیم.

ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْءَاخَرِينَ ﴿66﴾

Rowwad

و دیگران را غرق نمودیم.

آیتی

و آن ديگران را غرقه ساختيم.

الهی قمشه‌ای

آن گاه قوم دیگر همه را به دریا غرق کردیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿67﴾

Rowwad

قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این هلاک فرعونیان آیت بزرگی (برای عبرت و موعظه مردم) بود لیکن اکثر خلق ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿68﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و بخشنده است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو خدای بسیار مقتدر و مهربان است.

وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَٰهِيمَ ﴿69﴾

Rowwad

[ای پیامبر،] داستان ابراهیم را بر آنان بازگو.

آیتی

و داستان ابراهيم را برايشان تلاوت كن.

الهی قمشه‌ای

و (ای رسول) حکایت ابراهیم را بر امت بیان کن.

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَا تَعْبُدُونَ ﴿70﴾

Rowwad

هنگامى كه به پدر و قومش گفت: «چه چیز را عبادت می‌کنید؟»

آیتی

آنگاه كه به پدر و قوم خود گفت: چه مى‌پرستيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که با پدر (یعنی عمو، زیرا پدران پیغمبران همه موحّدند) و با قومش گفت: شما چه معبودی را می‌پرستید؟

قَالُوا۟ نَعْبُدُ أَصْنَامًۭا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ ﴿71﴾

Rowwad

آنان گفتند: «بُت‌هایی را عبادت می‌کنیم و پیوسته سر بر آستانشان داریم».

آیتی

گفتند: بتانى را مى‌پرستيم و معتكف آستانشان هستيم.

الهی قمشه‌ای

جواب دادند که ما بتهایی را می‌پرستیم و ثابت بر پرستش آنها بوده و هستیم.

قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ ﴿72﴾

Rowwad

[ابراهیم] گفت: «آیا وقتی آنها را می‌خوانید، [صدای] شما را می‌شنوند؟

آیتی

گفت: آيا وقتى آنها را مى‌خوانيد صدايتان را مى‌شنوند؟

الهی قمشه‌ای

ابراهیم گفت: آیا هر گاه این بتهای جماد را بخوانید سخن شما را می‌شنوند؟

أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ ﴿73﴾

Rowwad

یا به شما سود و زیان می‌رسانند؟»

آیتی

يا براى شما سود و زيانى دارند؟

الهی قمشه‌ای

یا به حال شما هیچ سود و زیانی توانند داشت؟

قَالُوا۟ بَلْ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ ﴿74﴾

Rowwad

آنان گفتند: «[نه،] ولی پدرانمان را یافتیم که چنین می‌کردند [و از آن‌ها تقلید می‌کنیم]».

آیتی

گفتند: نه، پدرانمان را ديده‌ايم كه چنين مى‌كرده‌اند.

الهی قمشه‌ای

گفتند: (نه) بلکه ما پدران خود را بر پرستش این بتان یافته‌ایم (و هر چند جماد بی‌اثری باشند می‌پرستیم).

قَالَ أَفَرَءَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ ﴿75﴾

Rowwad

[ابراهیم] گفت: «آیا دیدید [و دانستید] چیزهایی را که همواره عبادت می‌کردید

آیتی

گفت: آيا مى‌دانيد كه چه مى‌پرستيده‌ايد،

الهی قمشه‌ای

ابراهیم باز به آنها گفت: آیا می‌دانید که این بتهایی که شما مردم اینک می‌پرستید،

أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلْأَقْدَمُونَ ﴿76﴾

Rowwad

[هم] شما و [هم] پدرانتان‌

آیتی

شما و نياكانتان؟

الهی قمشه‌ای

و پدران شما از قدیم می‌پرستیدند،

فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّۭ لِّىٓ إِلَّا رَبَّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿77﴾

Rowwad

یقیناً [همۀ] آنها [= معبودان باطل] دشمنِ [عقیدۀ توحیدیِ] من هستند؟ مگر پروردگار جهانیان.

آیتی

آنها دشمنان منند، ولى پروردگار جهانيان دوست من است:

الهی قمشه‌ای

آنها مرا دشمن‌اند جز خدای یکتای عالمیان؟

ٱلَّذِى خَلَقَنِى فَهُوَ يَهْدِينِ ﴿78﴾

Rowwad

آن [معبودی] ‌که مرا آفریده و هدایتم می‌کند

آیتی

آن كه مرا بيافريده سپس راهنماييم مى‌كند،

الهی قمشه‌ای

همان خدایی که مرا بیافرید و به راه راستم هدایت می‌فرماید.

وَٱلَّذِى هُوَ يُطْعِمُنِى وَيَسْقِينِ ﴿79﴾

Rowwad

و همان ذاتی ‌که به من غذا می‌دهد و سیرابم می‌سازد

آیتی

و آن كه به من طعام مى‌دهد و مرا سيراب مى‌سازد،

الهی قمشه‌ای

و همان خدایی که مرا غذا می‌دهد و سیراب می‌گرداند.

وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ ﴿80﴾

Rowwad

و هنگامی که بیمار می‌شوم، اوست که شفایم می‌دهد

آیتی

و چون بيمار شوم شفايم مى‌بخشد،

الهی قمشه‌ای

و چون بیمار شوم مرا شفا می‌دهد.

وَٱلَّذِى يُمِيتُنِى ثُمَّ يُحْيِينِ ﴿81﴾

Rowwad

و ذاتی ‌که مرا می‌میرانَد و [دوباره] زنده‌ام می‌کند

آیتی

و آن كه مرا مى‌ميراند و سپس زنده مى‌كند،

الهی قمشه‌ای

و همان خدایی که مرا (از حیات چند روزه دنیا) می‌میراند و سپس (به حیات ابدی آخرت) زنده می‌گرداند.

وَٱلَّذِىٓ أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِى خَطِيٓـَٔتِى يَوْمَ ٱلدِّينِ ﴿82﴾

Rowwad

و ذاتی ‌که امیدوارم روز جزا گناهانم را ببخشد.

آیتی

و آن كه اميد مى‌دارم كه در روز قيامت خطايم را ببخشايد.

الهی قمشه‌ای

و همان خدایی که چشم امید دارم که روز جزا گناهم را بیامرزد.

رَبِّ هَبْ لِى حُكْمًۭا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّٰلِحِينَ ﴿83﴾

Rowwad

پروردگارا، به من دانشی [در دین] ببخش و مرا به شایستگان ملحق کن.

آیتی

اى پروردگار من، مرا حكمت بخش و مرا به شايستگان بپيوند.

الهی قمشه‌ای

بارالها، مرا حکمی ببخش (بر این مشرکان فرمانروایی ده) و به (رسل و) بندگان صالح خود ملحق ساز.

وَٱجْعَل لِّى لِسَانَ صِدْقٍۢ فِى ٱلْءَاخِرِينَ ﴿84﴾

Rowwad

و در آیندگان آوازه‌ای نیک برایم قرار بده.

آیتی

و ذكر جميل مرا در دهان آيندگان انداز.

الهی قمشه‌ای

و نامم بر زبان اقوام آتیه نیکو، و سخنم دلپذیر گردان.

وَٱجْعَلْنِى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ﴿85﴾

Rowwad

و مرا از وارثان بهشتِ پرنعمت بگردان.

آیتی

و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده.

الهی قمشه‌ای

و مرا از وارثان بهشت پر نعمت قرار ده.

وَٱغْفِرْ لِأَبِىٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿86﴾

Rowwad

و پدرم را بیامرز [که] بی‌تردید در زمرۀ گمراهان بود.

آیتی

و پدرم را بيامرز كه از گمراهان است.

الهی قمشه‌ای

و از پدرم (یعنی عمویم) درگذر، که وی سخت از گمراهان است.

وَلَا تُخْزِنِى يَوْمَ يُبْعَثُونَ ﴿87﴾

Rowwad

و روزی ‌که [مردم] برانگیخته می‌شوند، مرا رسوا [و شرمنده] نساز.

آیتی

و در روز قيامت مرا رسوا مساز:

الهی قمشه‌ای

و روزی که خلق را از قبرها برانگیزند در آن روز مرا رسوا (و هلاک) مگردان.

يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌۭ وَلَا بَنُونَ ﴿88﴾

Rowwad

همان روزی ‌که مال و فرزندان سودی نمی‌بخشد؛

آیتی

روزى كه نه مال سود مى‌دهد و نه فرزندان.

الهی قمشه‌ای

آن روزی که مال و فرزندان (هیچ به حال انسان) سود نبخشند.

إِلَّا مَنْ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلْبٍۢ سَلِيمٍۢ ﴿89﴾

Rowwad

مگر کسی‌که قلبی پاک [و خالی از شرک و نفاق و کینه و ریا] به پیشگاه الله بیاورد».

آیتی

مگر آن كس كه با قلبى رسته از شرك به نزد خدا بيايد.

الهی قمشه‌ای

و تنها آن کس سود برد که با دل با اخلاص پاک (از شرک و ریب و ریا) به درگاه خدا آید.

وَأُزْلِفَتِ ٱلْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿90﴾

Rowwad

و [آن روز،] بهشت برای پرهیزگاران نزدیک می‌گردد

آیتی

و بهشت را براى پرهيزگاران نزديك آرند.

الهی قمشه‌ای

و بهشت را به اهل تقوا نزدیک سازند.

وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ ﴿91﴾

Rowwad

و دوزخ برای گمراهان آشکار می‌شود.

آیتی

و جهنم را در نظر كافران آشكار كنند.

الهی قمشه‌ای

و دوزخ را بر گمراهان پدیدار گردانند.

وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ ﴿92﴾

Rowwad

و به آنان گفته می‌شود: «[اکنون] کجا هستند آنچه عبادت می‌کردید

آیتی

به آنها گويند: چيزهايى كه سواى خداى يكتا مى‌پرستيديد، كجايند؟

الهی قمشه‌ای

و به کافران گفته شود: بتهایی که پرستش می‌کردید به کجا شدند؟

مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ ﴿93﴾

Rowwad

به جای الله؟ آیا [آنها در برابر عذاب الهی] شما را یاری می‌کنند یا [حتی خود] را یاری می‌دهند؟»

آیتی

آيا ياريتان مى‌كنند، يا خود يارى مى‌جويند؟

الهی قمشه‌ای

آن بتهایی که به جای خدا پرستش می‌کردید آیا می‌توانند به شما اینک یاری کرده یا از جانب خود دفاع کنند؟

فَكُبْكِبُوا۟ فِيهَا هُمْ وَٱلْغَاوُۥنَ ﴿94﴾

Rowwad

پس، آنها [= معبودان باطل] همراه گمراهان در آن [آتش مهیب] افکنده می‌شوند.

آیتی

آنها و كافران را سرنگون در جهنم اندازند،

الهی قمشه‌ای

در آن حال کافران و معبودان باطلشان هم به رو در آتش دوزخ افتند.

وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ ﴿95﴾

Rowwad

و [همراه] تمام لشکریان ابلیس.

آیتی

و همه سپاهيان ابليس را.

الهی قمشه‌ای

و نیز تمام سپاه شیطان (به جهنم در آیند).

قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ ﴿96﴾

Rowwad

در آنجا [مشرکان] در حال ستیز [با معبودان باطل] می‌گویند:

آیتی

و در حالى كه در جهنم با يكديگر به نزاع پرداخته‌اند، مى‌گويند:

الهی قمشه‌ای

و در دوزخ به مجادله و خصومت با یکدیگر گویند:

تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍ ﴿97﴾

Rowwad

«به الله سوگند که ما در گمراهی آشکاری بودیم.

آیتی

به خدا سوگند كه ما در گمراهى آشكار بوديم،

الهی قمشه‌ای

به خدا قسم که ما در گمراهی بسیار آشکاری بودیم.

إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿98﴾

Rowwad

آنگاه که شما را با پروردگار جهانیان برابر می‌دانستیم.

آیتی

آنگاه كه شما را با پروردگار جهانيان برابر مى‌دانستيم.

الهی قمشه‌ای

که شما (بتها) را مانند خدای عالمیان پرستش می‌کردیم.

وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلْمُجْرِمُونَ ﴿99﴾

Rowwad

و ما را کسی جز مجرمان گمراه نکرد.

آیتی

و ما را جز مجرمان گمراه نساختند.

الهی قمشه‌ای

و ما را گمراه نکردند جز قوم تبهکار.

فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ﴿100﴾

Rowwad

[اکنون] نه هیچ شفاعتگری داریم

آیتی

و اكنون ما را شفيعانى نيست.

الهی قمشه‌ای

پس (در این روز سخت) نه شفیعی داریم،

وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍۢ ﴿101﴾

Rowwad

و نه هیچ دوست مهربانی.

آیتی

و ما را دوست مهربانى نيست.

الهی قمشه‌ای

و نه یک دوست صمیمی (که از ما حمایتی کند).

فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةًۭ فَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿102﴾

Rowwad

كاش بازگشتی [به دنیا] داشتیم و در زمرۀ مؤمنان قرار مى‌گرفتیم».

آیتی

كاش بار ديگر به دنيا باز گرديم تا از مؤمنان گرديم.

الهی قمشه‌ای

ای کاش که بار دیگر (به دنیا) باز می‌گشتیم تا (به خدای یگانه) ایمان می‌آوردیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿103﴾

Rowwad

قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این (ندامت گمراهان) آیت عبرتی (برای دیگران) بود و لیک اکثر مردم باز ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿104﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هر آينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو خدای بسیار مقتدر و مهربان است.

كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿105﴾

Rowwad

قوم نوح، پیامبران را دروغگو انگاشتند.

آیتی

قوم نوح پيامبران را تكذيب كردند.

الهی قمشه‌ای

قوم نوح هم پیغمبران خدا را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿106﴾

Rowwad

آنگاه‌ که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا [از الله‌] پروا نمی‌کنید؟

آیتی

آنگاه كه برادرشان نوح به آنها گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که مهربان برادرشان نوح آنها را گفت: آیا خدا ترس و متّقی نمی‌شوید؟

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ ﴿107﴾

Rowwad

به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم؛

آیتی

من براى شما پيامبرى امين هستم.

الهی قمشه‌ای

من برای شما بسیار رسولی امین (و خیر خواهی مشفق) هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿108﴾

Rowwad

پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و راه طاعت من پیش گیرید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿109﴾

Rowwad

و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است؛

آیتی

من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و من اجری از شما برای رسالت نمی‌خواهم و چشم پاداش جز به خدای عالم ندارم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿110﴾

Rowwad

پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید».

آیتی

پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و راه طاعت من پیش گیرید.

۞ قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ ﴿111﴾

Rowwad

آنان گفتند: «آیا به تو ایمان بیاوریم در حالی كه [فقط] فرومایگان از تو پیروى كرده‌اند؟»

آیتی

گفتند: آيا به تو ايمان بياوريم و حال آنكه فرومايگان پيرو تو هستند؟

الهی قمشه‌ای

قوم نوح (از کبر و خود پرستی) پاسخ دادند که ما چگونه به تو ایمان آوریم در صورتی که پیروانت معدودی مردم خوار و فرومایه‌اند؟

قَالَ وَمَا عِلْمِى بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿112﴾

Rowwad

[نوح] گفت: «من به آنچه آنان [در گذشته] مى‌كردند چه دانشی دارم؟

آیتی

گفت: دانش من به كارهايى كه مى‌كنند نمى‌رسد.

الهی قمشه‌ای

نوح گفت: مرا چه کار که افعال و احوال پیروانم را بدانم (که از طبقه عالی یا دانی‌اند)؟

إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّى ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ ﴿113﴾

Rowwad

حساب آنان تنها با پروردگار من است. اگر می‌فهمید [چنین سخن گزافی نگویید].

آیتی

اگر مى‌فهميد، حسابشان تنها با پروردگار من است.

الهی قمشه‌ای

اگر شعور و معرفتی دارید بدانید که حساب کار آنها بر کسی جز خدای من نخواهد بود.

وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿114﴾

Rowwad

و من [هرگز] مؤمنان را طرد نمی‌کنم.

آیتی

و من مؤمنان را طرد نمى‌كنم.

الهی قمشه‌ای

و من هرگز مؤمنان به حق را (هر چند فقیر باشند) از خود نرانم.

إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿115﴾

Rowwad

من جز بیم‌دهنده‌ای آشکار نیستم».

آیتی

جز بيم‌دهنده‌اى آشكار نيستم.

الهی قمشه‌ای

من جز آنکه مردم را اندرز کنم و از خدا بترسانم وظیفه‌ای ندارم.

قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمَرْجُومِينَ ﴿116﴾

Rowwad

آنان گفتند: «ای نوح، اگر [از دعوتت] دست برنداری، قطعاً سنگسار می‌شوی».

آیتی

گفتند: اى نوح، اگر بس نكنى، سنگسار مى‌شوى.

الهی قمشه‌ای

باز قوم نوح گفتند: ای نوح، اگر ترک این سخنان نگویی سخت سنگسار می‌شوی.

قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِى كَذَّبُونِ ﴿117﴾

Rowwad

او گفت: «پروردگارا، قومم مرا دروغگو انگاشتند؛

آیتی

گفت: اى پروردگار من، قوم من مرا تكذيب مى‌كنند.

الهی قمشه‌ای

نوح گفت: پروردگارا، قوم من سخت مرا تکذیب کردند.

فَٱفْتَحْ بَيْنِى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًۭا وَنَجِّنِى وَمَن مَّعِىَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿118﴾

Rowwad

پس میان من و آنان داوری کن و من و مؤمنانی را که همراهم هستند نجات بده».

آیتی

ميان من و آنها راهى برگشاى و مرا و مؤمنان همراه مرا رهايى بخش.

الهی قمشه‌ای

پس بین من و آنها حکم فرما و به ما گشایشی عطا کن، و من و مؤمنانی که با من همراهند از شر قوم نجات ده.

فَأَنجَيْنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ ﴿119﴾

Rowwad

او و افرادی را که همراهش بودند، در [آن] کشتیِ آکنده [از انسان و حیوان و کالا] نجات دادیم

آیتی

او و همراهانش را در آن كشتى انباشته، نجات داديم.

الهی قمشه‌ای

ما هم او را با همه آنان که در آن کشتی انبوه در آمدند به ساحل سلامت رساندیم.

ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ ٱلْبَاقِينَ ﴿120﴾

Rowwad

و باقی‌ماندگان را غرق کردیم.

آیتی

و باقى را غرقه كرديم.

الهی قمشه‌ای

آن‌گاه باقی آن قوم سرکش را پس از نجات نوح و مؤمنان به دریا غرق کردیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿121﴾

Rowwad

قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و[لی] بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این (نجات مؤمنان و هلاک کافران قوم نوح) آیت عبرتی است، و اکثرشان ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿122﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیر مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو خدای بسیار مقتدر و مهربان است.

كَذَّبَتْ عَادٌ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿123﴾

Rowwad

[قوم] عاد [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

آیتی

قوم عاد پيامبران را تكذيب كردند.

الهی قمشه‌ای

قوم عاد نیز رسولان خدا را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿124﴾

Rowwad

آنگاه‌ که برادر‌شان هود به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟»

آیتی

آنگاه كه برادرشان هود گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که مهربان برادرشان هود به آنها گفت: آیا متقی و خدا ترس نمی‌شوید؟

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ ﴿125﴾

Rowwad

به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

آیتی

من براى شما پيامبرى امين هستم.

الهی قمشه‌ای

من برای شما پیغمبری بسیار (خیر خواه و) امینم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿126﴾

Rowwad

پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و راه اطاعت من پیش گیرید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿127﴾

Rowwad

و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

آیتی

من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و من از شما اجری برای رسالت نمی‌خواهم و چشم پاداش جز به خدای عالم ندارم.

أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةًۭ تَعْبَثُونَ ﴿128﴾

Rowwad

آیا بر هر مکان بلندی، بنایی برافراشته می‌سازید [و در آن] بيهوده‌كارى می‌کنید؟!

آیتی

آيا بر فراز هر بلندى به بيهودگى برجى برمى‌آوريد؟

الهی قمشه‌ای

آیا بنا می‌کنید به هر سرزمین مرتفع عمارت و کاخ برای آنکه به بازی عالم سرگرم شوید (و از یاد خدا غافل مانید).

وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ ﴿129﴾

Rowwad

و قصر‌ها و قلعه‌هایی محکم و استوار بنا می‌کنید؛ گویی [در دنیا] جاودانید.

آیتی

و بدين پندار كه همواره زنده‌ايد كوشكهايى بنا مى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

و عمارتهای محکم بنا می‌کنید به امید آنکه در آن عمارات عمر ابد کنید؟

وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ ﴿130﴾

Rowwad

و چون [به کسی] حمله‌ور می‌شوید، [بی‌رحم و] ظالمانه حمله می‌کنید.

آیتی

و چون انتقام گيريد چون جباران انتقام مى‌گيريد؟

الهی قمشه‌ای

و چون (به ظلم و بیداد خلق) دست گشایید کمال قساوت و خشم کار بندید؟

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿131﴾

Rowwad

از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید.

وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِىٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعْلَمُونَ ﴿132﴾

Rowwad

و از ذاتی پروا کنید كه [نعمت‌هایی چنان فراوان] به شما عطا کرده است كه خود، [آنها را بهتر] مى‌دانید.

آیتی

و بترسيد از آن خدايى كه آنچه را كه مى‌دانيد، به شما عطا كرده است.

الهی قمشه‌ای

و بترسید از آن خدایی که شما را به آنچه خود می‌دانید مدد و قوت بخشید.

أَمَدَّكُم بِأَنْعَٰمٍۢ وَبَنِينَ ﴿133﴾

Rowwad

او به شما چهارپایان و فرزندان [بسیار] عطا کرده است

آیتی

و به شما چارپايان و فرزندان ارزانى داشته است،

الهی قمشه‌ای

مدد بخشید شما را به خلق چهار پایان و فرزندان.

وَجَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ ﴿134﴾

Rowwad

و باغ‌ها و چشمه‌سار‌‌ها.

آیتی

و باغها و چشمه‌ساران.

الهی قمشه‌ای

و نیز مدد بخشید شما را به ایجاد باغها و چشمه‌های آب.

إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿135﴾

Rowwad

به راستی که من از عذاب روزی بزرگ بر شما می‌ترسم».

آیتی

من از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم.

الهی قمشه‌ای

همانا من از عذاب روز بزرگ قیامت بر شما می‌ترسم.

قَالُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ ٱلْوَٰعِظِينَ ﴿136﴾

Rowwad

آنان گفتند: «چه ما را پند بدهی یا ندهی، برایمان یکسان است [و از تو اطاعت نمی‌کنیم].

آیتی

گفتند: براى ما يكسان است كه ما را اندرز دهى يا اندرز ندهى.

الهی قمشه‌ای

گفتند: تو این همه وعظ و نصیحت کنی یا هیچ نکنی به حال ما یکسان است.

إِنْ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿137﴾

Rowwad

این [آیینِ ما، همان] روش پیشینیان است

آیتی

اينها جز همان دروغ و نيرنگ پيشينيان نيست.

الهی قمشه‌ای

این (مسأله حیات و موت کار طبیعت و خوی جهان و) سرنوشت همه پیشینیان است.

وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿138﴾

Rowwad

و ما [هرگز] عذاب نخواهیم شد».

آیتی

و ما عذاب نخواهيم شد.

الهی قمشه‌ای

و ما هرگز (پس از مرگ دیگر زنده نمی‌شویم و هرگز قیامت و ثواب و) عقابی نخواهیم داشت.

فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَٰهُمْ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿139﴾

Rowwad

آنان هود را دروغگو انگاشتند؛ ما [نیز] هلاکشان کردیم. قطعاً در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

پس تكذيبش كردند و ما آنان را هلاك كرديم. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

الغرض، رسول حق را تکذیب کردند و ما هم آنان را هلاک گردانیدیم، همانا در این (هلاک قوم عاد) آیت عبرتی است، و بیشتر آنها ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿140﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو بسیار مقتدر و مهربان است.

كَذَّبَتْ ثَمُودُ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿141﴾

Rowwad

[قوم] ثمود پیامبران را دروغگو انگاشتند.

آیتی

قوم ثمود پيامبران را تكذيب كردند.

الهی قمشه‌ای

قوم ثمود نیز رسولان خدا را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿142﴾

Rowwad

آنگاه ‌که برادر‌شان صالح به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

آیتی

آنگاه كه برادرشان صالح گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که مهربان برادرشان صالح به آنها گفت: آیا متّقی و خدا ترس نمی‌شوید؟

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ ﴿143﴾

Rowwad

به راستی، من پیامبری امین برایتان هستم.

آیتی

من براى شما پيامبرى امين هستم.

الهی قمشه‌ای

من برای شما پیغمبری بسیار امین (و خیر خواه) هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿144﴾

Rowwad

پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و راه طاعت من پیش گیرید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿145﴾

Rowwad

و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

آیتی

من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و من اجری از شما برای رسالت نمی‌خواهم و چشم پاداش جز به خدای عالم ندارم.

أَتُتْرَكُونَ فِى مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ ﴿146﴾

Rowwad

آیا [مى‌پندارید كه‌] شما را در این نعمت‌هایی كه اینجاست آسوده رها مى‌كنند؟

آیتی

آيا پنداريد كه شما را در اين نعمتها، ايمن رها مى‌كنند؟

الهی قمشه‌ای

آیا (تصور می‌کنید که تا ابد) ایمن از مرگ در این ناز و نعمت دنیا خواهید ماند؟

فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍۢ ﴿147﴾

Rowwad

در [این] باغ‌ها و چشمه‌سارها

آیتی

در باغها و چشمه‌سارها؟

الهی قمشه‌ای

(گمان دارید) در این باغهای باصفا و چشمه‌های آب گوارا،

وَزُرُوعٍۢ وَنَخْلٍۢ طَلْعُهَا هَضِيمٌۭ ﴿148﴾

Rowwad

و [در کنار این] کشتزارها و نخل‌هایی که میوه‌هایش نرم و رسیده است؟

آیتی

و كشتزارها و نخلها با آن شكوفه‌هاى نرم و لطيف؟

الهی قمشه‌ای

و مزارع و کشتزار و نخل و آن شکوفه‌های لطیف و زیبایش (همیشه زنده‌اید).

وَتَنْحِتُونَ مِنَ ٱلْجِبَالِ بُيُوتًۭا فَٰرِهِينَ ﴿149﴾

Rowwad

و [سرمست و] ماهرانه از کوه‌ها [برای خود] خانه‌هایی می‌تراشید.

آیتی

و شادمانه در كوه‌ها خانه‌هايى مى‌تراشيد؟

الهی قمشه‌ای

و خیال می‌کنید دائم در این عماراتی که در کوهستان (و ییلاقات) با کمال دقت بنا کرده‌اید به آسایش تعیّش می‌کنید؟

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿150﴾

Rowwad

از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

پس از خدا بترسید و راه اطاعت من پیش گیرید.

وَلَا تُطِيعُوٓا۟ أَمْرَ ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿151﴾

Rowwad

و از اسرافکاران [گناهکار] پیروی نکنید.

آیتی

و فرمان اين اسرافكاران را مپذيريد:

الهی قمشه‌ای

و از رفتار رؤسای مسرف و ستمگر پیروی نکنید.

ٱلَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ ﴿152﴾

Rowwad

[همان] کسانی که در زمین به فساد می‌پردازند و [خویشتن را] اصلاح نمی‌کنند».

آیتی

اينان كه در زمين فساد مى‌كنند و اصلاح نمى‌كنند.

الهی قمشه‌ای

که آن مردم در زمین همه گونه فساد می‌کنند و هیچ گونه به اصلاح (حال خلق) نمی‌پردازند.

قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ ﴿153﴾

Rowwad

آنان گفتند: «[ای صالح،] جز این نیست که تو جادوشده‌ای.

آیتی

گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كرده‌اند.

الهی قمشه‌ای

قوم صالح گفتند: به یقین تو را سحر کرده‌اند (که دعوی نبوت می‌کنی).

مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿154﴾

Rowwad

تو جز بشری همانند ما نیستی؛ پس اگر راست می‌گویی، نشانه‌ای [بر پیامبری‌ات] بیاور».

آیتی

تو نيز بشرى همانند ما هستى. اگر راست مى‌گويى نشانه‌اى بياور.

الهی قمشه‌ای

(و گرنه) تو هم مثل ما بشری بیش نیستی، اگر راست می‌گویی معجزی بیاور.

قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٌۭ لَّهَا شِرْبٌۭ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ ﴿155﴾

Rowwad

[صالح] گفت: «این ماده شتری است كه سهمى از آب [چشمه] دارد و [روزهای معیّنى نیز] شما سهمی از آب دارید.

آیتی

گفت: اين ماده‌شترِ من است. يك روز آب خوردن حق او باشد و يك روز حق شما.

الهی قمشه‌ای

صالح گفت: این ناقه (معجزه من) است، آب نهر را روزی ناقه بنوشد و روزی شما بنوشید.

وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍۢ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿156﴾

Rowwad

پس [کمترین] آزاری به آن نرسانید که عذابِ روزی بزرگ شما را فرامی‌گیرد».

آیتی

به آن آسيبى مرسانيد كه عذابِ روزى بزرگ شما را فرومى‌گيرد.

الهی قمشه‌ای

و هرگز سوء قصدی بر ناقه مکنید که به عذاب روزی بزرگ و سخت گرفتار خواهید شد.

فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا۟ نَٰدِمِينَ ﴿157﴾

Rowwad

اما آن را پَى كردند و [از کردۀ خود] پشیمان شدند.

آیتی

آن را كشتند و پشيمان شدند.

الهی قمشه‌ای

قوم صالح ناقه را پی کردند، سپس از کار خود پشیمان شدند.

فَأَخَذَهُمُ ٱلْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿158﴾

Rowwad

پس عذاب [الهی] آنان را فروگرفت. بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

پس عذاب آنها فروگرفت. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

آن گاه عذاب موعود آنان را درگرفت (و هلاک گردیدند). همانا در هلاک این قوم آیت عبرتی (برای دیگران) بود، و اکثر آنها ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿159﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو بسیار مقتدر و مهربان است.

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿160﴾

Rowwad

قوم لوط [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

آیتی

قوم لوط پيامبران را تكذيب كردند.

الهی قمشه‌ای

قوم لوط نیز پیغمبران خدا را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿161﴾

Rowwad

آنگاه ‌که برادر‌شان لوط به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

آیتی

آنگاه كه برادرشان لوط گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که مهربان برادر آنها لوط به آنان گفت: آیا خدا ترس و پرهیزکار نمی‌شوید؟

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ ﴿162﴾

Rowwad

به راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

آیتی

من براى شما پيامبرى امين هستم.

الهی قمشه‌ای

من برای شما پیغمبری بسیار امین (و خیر خواه) هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿163﴾

Rowwad

پس، از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

از خدا بترسید و راه طاعت من پیش گیرید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿164﴾

Rowwad

و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

آیتی

من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و من از شما اجری برای رسالت خود نمی‌خواهم و چشم پاداش جز به خدای عالم ندارم.

أَتَأْتُونَ ٱلذُّكْرَانَ مِنَ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿165﴾

Rowwad

آیا از میان جهانیان، با مردان می‌آمیزید

آیتی

چرا از ميان مردم جهان با نران مى‌آميزيد؟

الهی قمشه‌ای

آیا از میان خلایق عمل زشت منکر را با مردان انجام می‌دهید؟

وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُم مِّنْ أَزْوَٰجِكُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ ﴿166﴾

Rowwad

و همسرانی را که پروردگارتان برایتان آفریده است رها می‌کنید؟! بلکه شما گروهی متجاوزید.

آیتی

و همسرانى را كه پروردگارتان برايتان آفريده است ترك مى‌گوييد؟ نه. شما مردمى متجاوز هستيد.

الهی قمشه‌ای

و زنان را که خدا همسر شما آفریده رها می‌کنید؟ آری شما بسیار مردم متعدی نابکاری هستید.

قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُخْرَجِينَ ﴿167﴾

Rowwad

آنان گفتند: «ای لوط، اگر [از این امر و نهی] دست بر نداری، قطعاً [از شهر] اخراج می‌شوی».

آیتی

گفتند: اى لوط، اگر بس نكنى، از شهر بيرونت مى‌كنيم.

الهی قمشه‌ای

قوم در جواب گفتند: ای لوط، اگر از این پس دست از این نهی و منع بر نداری از شهر رانده خواهی شد.

قَالَ إِنِّى لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلْقَالِينَ ﴿168﴾

Rowwad

[لوط] گفت: «من دشمن [سرسخت] این کارتان هستم.

آیتی

گفت: من با كار شما دشمنم.

الهی قمشه‌ای

لوط باز گفت: من خود دشمن این کار زشت شما هستم.

رَبِّ نَجِّنِى وَأَهْلِى مِمَّا يَعْمَلُونَ ﴿169﴾

Rowwad

پروردگارا، من و خانواده‌ام را از [عاقبت] آنچه [اینها] انجام می‌دهند نجات ده».

آیتی

اى پروردگار من، مرا و كسانم را از عاقبت عملى كه مى‌كنند رهايى بخش.

الهی قمشه‌ای

بار الها، من و اهل بیتم را از (عقاب) این عمل زشت قوم نجات بخش.

فَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ ﴿170﴾

Rowwad

ما او و همۀ خانواده‌اش را نجات دادیم

آیتی

او و همه كسانش را رهانيديم.

الهی قمشه‌ای

ما هم او را با همه اهل بیتش نجات دادیم.

إِلَّا عَجُوزًۭا فِى ٱلْغَٰبِرِينَ ﴿171﴾

Rowwad

مگر پیرزنی که در میان بازماندگان [در عذاب] بود.

آیتی

مگر پيرزنى كه خواست بماند.

الهی قمشه‌ای

جز پیرزنی که (زن لوط بود و) در اهل عذاب باقی ماند.

ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْءَاخَرِينَ ﴿172﴾

Rowwad

سپس دیگران را نابود کردیم

آیتی

سپس ديگران را هلاك كرديم.

الهی قمشه‌ای

آن گاه (جز اهل بیت لوط) دیگران را به خاک هلاک نشانیدیم.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ ﴿173﴾

Rowwad

و بارانی [از سنگ] بر آنان باراندیم؛ و بارانِ بیم‌داده‌شدگان چه بد بود!

آیتی

بر آنها بارانى بارانيديم و چه بد بود باران تهديدشدگان.

الهی قمشه‌ای

و آنها را به سنگباران عذاب که باران بسیار سختی بر سر بیم داده شدگان (بد کار) است هلاک ساختیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿174﴾

Rowwad

بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این هلاک قوم لوط نیز آیت عبرتی (برای دیگران) بود، و اکثر آنها ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿175﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو بسیار مقتدر و مهربان است.

كَذَّبَ أَصْحَٰبُ لْـَٔيْكَةِ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿176﴾

Rowwad

اصحاب اَیکه [نیز] پیامبران را دروغگو انگاشتند.

آیتی

مردم اَيكه پيامبران را تكذيب كردند.

الهی قمشه‌ای

اصحاب ایکه (یعنی امت شعیب ع) هم پیغمبران خدا را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿177﴾

Rowwad

آنگاه که شعیب به آنان گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟

آیتی

آنگاه كه شعيب به آنها گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟

الهی قمشه‌ای

هنگامی که (رسولشان) شعیب به آنها گفت: آیا خداترس و پرهیزکار نمی‌شوید؟

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ ﴿178﴾

Rowwad

به‌راستی، من پیامبری امین برای شما هستم.

آیتی

من براى شما پيامبرى امين هستم.

الهی قمشه‌ای

من برای شما رسولی بسیار امین (و خیر خواه) هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿179﴾

Rowwad

پس از الله پروا کنید و مطیع [دستورهای] من باشید.

آیتی

از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.

الهی قمشه‌ای

از خدا بترسید و راه طاعت من پیش گیرید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿180﴾

Rowwad

و من [در برابر رسالتم] هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم. پاداش من، تنها بر [عهدۀ] پروردگار جهانیان است.

آیتی

من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و من از شما هرگز اجر رسالت نمی‌خواهم و جز به خدای عالم به کسی چشم پاداش ندارم.

۞ أَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُخْسِرِينَ ﴿181﴾

Rowwad

پیمانه را تمام بدهید و کم‌فروشی نکنید.

آیتی

پيمانه را تمام بپردازيد و كم‌فروشى مكنيد.

الهی قمشه‌ای

پیمانه را تمام بدهید و از کم فروشان مباشید.

وَزِنُوا۟ بِٱلْقِسْطَاسِ ٱلْمُسْتَقِيمِ ﴿182﴾

Rowwad

و با ترازوی درست وزن کنید.

آیتی

و با ترازوى درست وزن كنيد.

الهی قمشه‌ای

و (اجناس را) با ترازوی درست بسنجید.

وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ ﴿183﴾

Rowwad

و کالای مردم را کم ندهید [و حقشان را ضایع نکنید] و در زمین به فساد [و تباهی] نکوشید.

آیتی

به مردم كم مدهيد و بى‌باكانه در زمين فساد مكنيد.

الهی قمشه‌ای

و آنچه به مردم می‌فروشید (تمام بدهید و) از وزن و پیمان کم نگذارید، و در زمین به ظلم و فساد کاری برنخیزید.

وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ وَٱلْجِبِلَّةَ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿184﴾

Rowwad

و از ذاتی‌ که شما و امت‌های پیشین را آفرید پروا کنید».

آیتی

از آن كس كه شما و آفريدگان پيش از شما را آفريده است بترسيد.

الهی قمشه‌ای

و از خدایی که شما و کفر پیشگان پیشین را آفریده بترسید (و خلاف امر او مکنید).

قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ ﴿185﴾

Rowwad

آنان گفتند: «[ای شعیب،] جز این نیست که تو جادوشده‌ای.

آیتی

گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كرده‌اند.

الهی قمشه‌ای

قوم شعیب در پاسخ او گفتند: تو را بی‌شک به سحر و شعبده مفتون کرده‌اند.

وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ﴿186﴾

Rowwad

تو جز بشری همانند ما نیستی و ما تو را دروغگو می‌پنداریم.

آیتی

تو نيز بشرى همانند ما هستى و مى‌پنداريم كه دروغ مى‌گويى.

الهی قمشه‌ای

و تو جز آنکه بشری هستی مانند ما هیچ گونه مزیّتی بر دیگران نداری. و ما تو را (در دعوت نبوت) دروغگو می‌پنداریم.

فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴿187﴾

Rowwad

اگر راست می‌گویی، پاره‌هایی از آسمان را بر [سر] ما بینداز».

آیتی

اگر راست مى‌گويى، پاره‌اى از آسمان را بر سر ما انداز.

الهی قمشه‌ای

اگر راست می‌گویی (که پیغمبر خدایی) قطعه‌ای از آسمان را بر سر ما فرود آور (تا تصدیق تو کنیم).

قَالَ رَبِّىٓ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿188﴾

Rowwad

[شعیب] گفت: «پروردگارم به آنچه می‌کنید داناتر است».

آیتی

گفت: پروردگار من به كارى كه مى‌كنيد داناتر است.

الهی قمشه‌ای

شعیب گفت: خدای من بهتر بر (صدق دعوی من و کذب قول و زشتی) افعال شما آگاه است.

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ ٱلظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿189﴾

Rowwad

او را دروغگو انگاشتند و عذابِ روزِ ابر [آتشبار] آنان را فراگرفت. به راستى که آن [بارانِ آتش،] عذاب روزى هولناک بود.

آیتی

پس تكذيبش كردند و در آن روز ابرى، عذاب آنان را فرو گرفت. و آن عذاب روزى بزرگ بود.

الهی قمشه‌ای

باز او را تکذیب کردند و به عذاب سخت روز سایه‌بان (یعنی روزی که مردم از شدت گرما به سایه‌بانی پناه می‌بردند و باز از گرمی هلاک می‌شدند) گرفتار شدند که عذاب آن روز بسیار بزرگ و سخت بود.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ﴿190﴾

Rowwad

بی‌گمان، در این [ماجرا] نشانه‌ای [برای عبرت گرفتن] است؛ و بیشتر آنان مؤمن نبودند.

آیتی

هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.

الهی قمشه‌ای

همانا در این هلاک قوم شعیب نیز آیت عبرتی (برای دیگران) بود، و اکثر آنها ایمان نیاوردند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿191﴾

Rowwad

و بی‌تردید، پروردگارت همان شکست‌ناپذیرِ مهربان است.

آیتی

هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.

الهی قمشه‌ای

و همانا خدای تو بسیار مقتدر و مهربان است.

وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿192﴾

Rowwad

و به راستی [این] قرآن فروفرستادۀ پروردگار جهانیان است.

آیتی

و اين كتاب، نازل شده از جانب پروردگار جهانيان است.

الهی قمشه‌ای

و این قرآن به حقیقت از جانب خدای عالمیان نازل شده.

نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلْأَمِينُ ﴿193﴾

Rowwad

روح‌ الامین [= جبرئیل] آن را فرود آورده است.

آیتی

آن را روح‌الامين نازل كرده است،

الهی قمشه‌ای

(جبرئیل) روح الامین (فرشته بزرگ خدا) آن را نازل گردانیده.

عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ ﴿194﴾

Rowwad

بر قلب تو [نازل کرده است] تا بیم‌دهنده باشی.

آیتی

بر دل تو، تا از بيم‌دهندگان باشى.

الهی قمشه‌ای

و آن را بر قلب تو فرود آورده تا از عقاب خدا بترسانی.

بِلِسَانٍ عَرَبِىٍّۢ مُّبِينٍۢ ﴿195﴾

Rowwad

[قرآن را] به زبان عربی روشن [نازل نمود].

آیتی

به زبان عربى روشن.

الهی قمشه‌ای

به زبان عربی فصیح.

وَإِنَّهُۥ لَفِى زُبُرِ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿196﴾

Rowwad

و بی‌تردید، [بشارت نزولِ] آن، در کتاب‌های پیشینیان [نیز آمده] است.

آیتی

و آن در نوشته‌هاى پيشينيان نيز هست.

الهی قمشه‌ای

و (ذکر عظمت) این قرآن در کتب انبیاء پیشین مسطور است.

أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ ءَايَةً أَن يَعْلَمَهُۥ عُلَمَٰٓؤُا۟ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ﴿197﴾

Rowwad

آیا همین نشانه برایشان کافی نیست که علمای بنی‌اسرائیل از [حقیقتِ] قرآن آگاهند؟

آیتی

آيا اين نشانه برايشان بسنده نيست كه علماى بنى‌اسرائيل از آن آگاهند؟

الهی قمشه‌ای

آیا این خود آیت و برهان روشنی (بر کافران) نیست که علماء بنی اسرائیل (از کتب انبیاء سلف) بر این قرآن آگاهند؟

وَلَوْ نَزَّلْنَٰهُ عَلَىٰ بَعْضِ ٱلْأَعْجَمِينَ ﴿198﴾

Rowwad

و اگر آن را بر بعضی از غیر عرب‌ها نازل می‌کردیم

آیتی

اگر آن را بر يكى از عجمان نازل كرده بوديم،

الهی قمشه‌ای

و اگر ما این کتاب (عربی) را بر بعض مردم عجم نازل می‌گردانیدیم.

فَقَرَأَهُۥ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ مُؤْمِنِينَ ﴿199﴾

Rowwad

و [پیامبر،] آن را برایشان می‌خواند، به آن ایمان نمی‌آوردند.

آیتی

و بر ايشان مى‌خواندش، بدان ايمان نمى‌آوردند.

الهی قمشه‌ای

و آن رسول آن را (به زبان تازی) بر عجم‌ها قرائت می‌کرد آنان ایمان نمی‌آوردند (به این عذر که قرآن چون به زبان ما نیست ما فهم آن نکرده و اعجاز آن را درک نمی‌کنیم، اما شما قوم عرب با چه عذر ایمان نمی‌آورید؟)

كَذَٰلِكَ سَلَكْنَٰهُ فِى قُلُوبِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿200﴾

Rowwad

[آری،] این گونه آن [کفر و تکذیب] را در دل‌های گناهکاران جای دادیم.

آیتی

بدين‌سان قرآن را در دلهاى مجرمان راه داديم.

الهی قمشه‌ای

ما این قرآن را این چنین در دل تبهکاران گذراندیم (و بر آنها به این کتاب اتمام حجت کردیم).

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ ﴿201﴾

Rowwad

اما به آن ایمان نمی‌آورند تا آنگاه که عذاب دردناک را ببینند.

آیتی

بدان ايمان نمى‌آورند تا عذاب دردآور را بنگرند.

الهی قمشه‌ای

اما به این قرآن ایمان نمی‌آورند تا عذاب دردناک را مشاهده کنند.

فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴿202﴾

Rowwad

ناگهان در حالی ‌که بی‌خبرند، به سراغشان می‌آید.

آیتی

و آن عذاب ناگهان و بى‌خبر بر آنان فرود مى‌آيد.

الهی قمشه‌ای

که به ناگاه آن عذاب که سخت از آن غافلند به آنها فرا رسد.

فَيَقُولُوا۟ هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ ﴿203﴾

Rowwad

[در آن حال] می‌گویند: «آیا مهلتی [برای توبه] خواهیم داشت؟»

آیتی

مى‌گويند: آيا ما را مهلتى خواهند داد؟

الهی قمشه‌ای

و آن کافران گویند: آیا بر ما مهلتی منظور می‌شود (تا زمانی از عذاب بیاساییم؟

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ ﴿204﴾

Rowwad

آیا آنان عذاب ما را به شتاب خواستارند؟

آیتی

آيا به عذاب ما مى‌شتابند؟

الهی قمشه‌ای

آیا (اکنون که هنگام عذابشان نیست از تمسخر) عذاب و انتقام ما را به تعجیل می‌طلبند؟

أَفَرَءَيْتَ إِن مَّتَّعْنَٰهُمْ سِنِينَ ﴿205﴾

Rowwad

آیا دانستی که اگر آنان را سال‌ها [از زندگی دنیا] بهره‌مند سازیم

آیتی

ديدى كه هر چند سالها برخوردارشان ساختيم،

الهی قمشه‌ای

چه خواهی دید اگر ما چند سالی آنها را در دنیا متنعّم سازیم.

ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُوا۟ يُوعَدُونَ ﴿206﴾

Rowwad

سپس آنچه که به آنان وعده داده شده است به سراغشان بیاید

آیتی

باز هم عذابى كه به آنها وعده شده بود بر سرشان آمد،

الهی قمشه‌ای

سپس به عذابی که بر آنان وعده شده یکسر هلاک شوند.

مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ ﴿207﴾

Rowwad

این بهره‌مندی‌شان [از دنیا، در هنگام عذاب] سودی برایشان نخواهد داشت؟

آیتی

آن برخورداريها به حالشان سود نكرد؟

الهی قمشه‌ای

آیا بهره‌ای که از مال دنیا داشتند هیچ آنها را از عذاب خواهد رهانید؟

وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ﴿208﴾

Rowwad

و ما [ساکنان] هیچ شهری را هلاک نکردیم مگر اینکه هشداردهندگانی [از پیامبران] داشتند.

آیتی

ما هيچ قريه‌اى را هلاك نكرديم جز آنكه برايشان بيم‌دهندگانى بودند.

الهی قمشه‌ای

و ما اهل هیچ دیاری را تا رسولانی به هدایت و اتمام حجت بر آنها نفرستادیم هلاک نکردیم.

ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿209﴾

Rowwad

تا آنان را پند دهند؛ و ما هرگز ستمکار نبوده‌ایم [که اتمام حجت نکنیم].

آیتی

تا پندشان دهند. زيرا ما ستمكار نيستيم.

الهی قمشه‌ای

این (هلاک بدان) پند و موعظه است (برای خوبان) و ما هرگز به کسی ستم نکردیم.

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿210﴾

Rowwad

و این قرآن را شیاطین نازل نکرده‌اند.

آیتی

و اين قرآن را شياطين نازل نكرده‌اند.

الهی قمشه‌ای

و این قرآن را شیاطین فرود نیاوردند (بلکه جبرئیل امین، فرشته خدا نازل ساخته).

وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ ﴿211﴾

Rowwad

آنان نه درخورِ این كارند و نه توانش را دارند.

آیتی

آنان نه درخور اين كارند و نه توان آن دارند.

الهی قمشه‌ای

نه هرگز این گونه سخنان از شیاطین شایسته است و نه قدرت (بر نزول آن) دارند.

إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ ﴿212﴾

Rowwad

بى‌تردید، آنان از شنیدن [وحى‌] منع شده‌اند.

آیتی

شياطين را از شنيدن وحى معزول داشته‌اند.

الهی قمشه‌ای

که البته آنها از استماع وحی الهی معزولند.

فَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْمُعَذَّبِينَ ﴿213﴾

Rowwad

پس [ای پیامبر،] هیچ معبودی را با الله مخوان، که عذاب خواهی شد.

آیتی

پس با خداى يكتا خداى ديگرى را مخوان تا مباد در شمار مستحقان عذاب درآيى.

الهی قمشه‌ای

پس با خدای یکتا احدی را معبود مخوان و گرنه از اهل عذاب خواهی شد.

وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ ﴿214﴾

Rowwad

و خویشاوندان نزدیکت را [از عذاب الهی] بیم ده.

آیتی

خويشاوندان نزديكت را بترسان.

الهی قمشه‌ای

و (نخست) خویشان نزدیکت را (از خدا) بترسان.

وَٱخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿215﴾

Rowwad

و با مؤمنانی ‌که از تو پیروی کرده‌اند، مهربان [و فروتن] باش.

آیتی

در برابر هر يك از مؤمنان كه از تو پيروى مى‌كند بال فروتنى فرودآر.

الهی قمشه‌ای

و پر و بال مرحمت بر تمام پیروان با ایمانت به تواضع بگستران.

فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تَعْمَلُونَ ﴿216﴾

Rowwad

اگر از [فرمان] تو سرپیچی کردند، بگو: «به راستی، من از آنچه می‌کنید بیزارم».

آیتی

و اگر بر تو عصيان ورزيدند بگو: من از كارهاى شما بيزارم.

الهی قمشه‌ای

و هرگاه قوم فرمانت را مخالفت کردند به آنها بگو: من خود از کردار (بد) شما بیزارم.

وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿217﴾

Rowwad

و بر [الله] شکست‌ناپذیرِ مهربان توکل کن.

آیتی

و بر خداى پيروزمند مهربان توكل كن.

الهی قمشه‌ای

و توکل بر آن خدای مقتدر مهربان کن.

ٱلَّذِى يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ ﴿218﴾

Rowwad

همان ذاتی ‌که چون [برای عبادت] برمی‌خیزی، تو را می‌بیند.

آیتی

آن كه تو را مى‌بيند آنگاه كه برمى‌خيزى.

الهی قمشه‌ای

آن خدایی که چون (از شوقش به نماز) برخیزی تو را می‌نگرد.

وَتَقَلُّبَكَ فِى ٱلسَّٰجِدِينَ ﴿219﴾

Rowwad

و حرکت [و نشست و برخاستِ] تو را میان سجده‌کنندگان [می‌نگرد].

آیتی

و نماز خواندنت را با ديگر نمازگزاران مى‌بيند.

الهی قمشه‌ای

و به انتقال تو در اهل سجود (و به دوران تحوّلت از اصلاب شامخه به ارحام مطهره) آگاه است.

إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿220﴾

Rowwad

بی‌تردید، او همان شنوای داناست.

آیتی

هرآينه اوست شنواى دانا.

الهی قمشه‌ای

که او خدای شنوا و دانا (به گفتار و کردار خلق) است.

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿221﴾

Rowwad

آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل می‌شوند؟

آیتی

آيا شما را آگاه كنم كه شياطين بر چه كسى نازل مى‌شوند؟

الهی قمشه‌ای

(بگو به کافران که) آیا می‌خواهید من شما را آگاه سازم که شیاطین بر چه کسان نازل می‌شوند؟

تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍۢ ﴿222﴾

Rowwad

بر هر دروغ‌پرداز گنه‌پیشه‌ نازل می‌شوند.

آیتی

بر هر بسيار دروغگوى گنهكار نازل مى‌شوند.

الهی قمشه‌ای

شیاطین بر هر شخص بسیار دروغگوی بدکار نازل می‌شوند.

يُلْقُونَ ٱلسَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَٰذِبُونَ ﴿223﴾

Rowwad

آنان شنیده‌ها[یی را که دزدانه از ملکوت گوش داده‌اند، به جادوگران و فال‌گیران] القا مى‌كنند و بیشتر آنان دروغگو هستند.

آیتی

گوش فرا مى‌دهند و بيشترينشان دروغگويانند.

الهی قمشه‌ای

گوش فرا می‌دهند (تا حرف مؤمنان و قوای قدسی را ربوده و به اتباع خود برسانند) و اکثرشان دروغ می‌گویند (و اندک راست آنها هم برای شبهه کاری و فساد و فتنه انگیزی است).

وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلْغَاوُۥنَ ﴿224﴾

Rowwad

و [محمد شاعر نیست؛ زیرا‌] شاعران را گمراهان پیروی می‌کنند.

آیتی

و گمراهان از پى شاعران مى‌روند.

الهی قمشه‌ای

و شاعران (یاوه سرای کفار مانند عالمان بی‌عمل و مدعیان باطل) را مردم جاهل گمراه پیروی کنند.

أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِى كُلِّ وَادٍۢ يَهِيمُونَ ﴿225﴾

Rowwad

آیا ندیدی که آنان در هر لغو و بیهوده‌ای [حیران و] سرگشته‌اند؟

آیتی

آيا نديده‌اى كه شاعران در هر واديى سرگشته‌اند؟

الهی قمشه‌ای

آیا ننگری که آنها خود به هر وادی حیرت سرگشته‌اند؟

وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ ﴿226﴾

Rowwad

و چیزی را می‌گویند که [خود به آن اعتقاد ندارند و] عمل نمی‌کنند؟

آیتی

و چيزها مى‌گويند كه خود عمل نمى‌كنند؟

الهی قمشه‌ای

و آنها بسیار سخنان می‌گویند که یکی را عمل نمی‌کنند.

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًۭا وَٱنتَصَرُوا۟ مِنۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا۟ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَىَّ مُنقَلَبٍۢ يَنقَلِبُونَ ﴿227﴾

Rowwad

مگر کسانی ‌که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام داده‌اند و الله را بسیار یاد کرده‌اند و پس از آنکه ستم دیدند، انتقام گرفتند [و با شعر خود از اسلام و رسول الله و مسلمانان دفاع نمودند]؛ و کسانی ‌که ستم کردند، به زودی خواهند دانست به چه بازگشتگاهی بازمی‌گردند.

آیتی

مگر آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و خدا را فراوان ياد كردند و چون مورد ستم واقع شدند انتقام گرفتند. و ستمكاران به زودى خواهند دانست كه به چه مكانى باز مى‌گردند.

الهی قمشه‌ای

مگر آن شاعران که اهل ایمان و نیکوکار بوده و یاد خدا بسیار کردند و برای انتقام از (هجو و) ستمی که در حق آنها (و سایر مؤمنان) شده (به نظم سخن و طبع شعر) به انتقام و دفاع برخاستند (و به شمشیر زبان با دشمنان دین جهاد کردند، آنان را مؤمنان پیروی خواهند کرد) و آنان که ظلم و ستم کردند به زودی خواهند دانست که به چه کیفر گاهی و دوزخ انتقامی بازگشت می‌کنند.

Quran recitationReady
Open audio